[๕๑] เสยฺยถาปิ คหปติ ปุริโส สุปินกํ ปสฺเสยฺย อารามรามเณยฺยกํ วนรามเณยฺยกํ ภูมิรามเณยฺยกํ โปกฺขรณิรามเณยฺยกํ โส ปฏิพุทฺโธ น กิญฺจิ ปสฺเสยฺย ๕ เอวเมว โข คหปติ อริยสาวโก อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ สุปินกูปมา กามา วุตฺตา ภควตา พหุทุกฺขา พหูปายาสา อาทีนโว เอตฺถ ภิยฺโยติ ฯเปฯ ตเมว อุเปกฺขํ ภาเวติ ฯ

[๕๒] เสยฺยถาปิ คหปติ ปุริโส ยาจิตกํ โภคํ ยาจิตฺวา ยานํ โอโรเปยฺย ๖ ปวรมณิกุณฺฑลํ โส เตหิ ยาจิตเกหิ โภเคหิ ปุรกฺขโต #๑ ม. ปนาเมยฺย ฯ ๒ โป. ม. ยุ. เอวํ ภนฺเต ฯ ๓ ยุ. อิมญฺเจ ฯ #๔ ยุ. นิคจฺฉามิ ฯ ๕ ม. ปฏิปสฺเสยฺย ฯ ๖ ม. ยานํ วา โปโรเสยฺยํ ฯ ปริวุโต อนฺตราปณํ ปฏิปชฺเชยฺย ตเมนํ ชโน ทิสฺวา เอวํ วเทยฺย โภคี วต โภ ปุริโส เอวํ กิร โภคิโน โภคานิ ภุญฺชนฺตีติ ตเมนํ สามิกา ๑ ยตฺถ ยตฺเถว ปสฺเสยฺยุํ ตตฺถ ตตฺเถว สามิกา สานิ ๒ หเรยฺยุํ ตํ กึ มญฺญสิ คหปติ อลํ นุ โข ตสฺส ปุริสสฺส อญฺญถตฺตายาติ ฯ โน ๓ เหตํ ภนฺเต ตํ กิสฺส เหตุ สามิโน หิ ภนฺเต สานิ หรนฺตีติ ฯ เอวเมว โข คหปติ อริยสาวโก อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ ยาจิตกูปมา กามา วุตฺตา ภควตา พหุทุกฺขา พหูปายาสา อาทีนโว เอตฺถ ภิยฺโยติ ฯเปฯ ตเมว อุเปกฺขํ ภาเวติ ฯ

[๕๓] เสยฺยถาปิ คหปติ คามสฺส วา นิคมสฺส วา อวิทูเร ติพฺโพ วนสณฺโฑ ตตฺรสฺส รุกฺโข สมฺปนฺนผโล จ อุปฺปนฺนผโล จ น จาสฺสุ กานิจิ ผลานิ ภูมิยํ ปติตานิ อถ ปุริโส อาคจฺเฉยฺย ผลตฺถิโก ผลคเวสี ผลปริเยสนํ จรมาโน โส ตํ วนสณฺฑํ อชฺโฌคาเหตฺวา ตํ รุกฺขํ ปสฺเสยฺย สมฺปนฺนผลญฺจ อุปฺปนฺนผลญฺจ ตสฺส เอวมสฺส อยํ โข รุกฺโข สมฺปนฺนผโล จ อุปฺปนฺนผโล จ นตฺถิ จ กานิจิ ผลานิ ภูมิยํ ปติตานิ ชานามิ โข ปนาหํ รุกฺขํ อภิรุยฺหิตุํ ๓ ยนฺนูนาหํ อิมํ รุกฺขํ อภิรุยฺหิตฺวา ๕ ยาวทตฺถญฺจ ขาเทยฺยํ อุจฺฉงฺคญฺจ ปูเรยฺยนฺติ โส ตํ รุกฺขํ อภิรุยฺหิตฺวา ยาวทตฺถญฺจ ขาเทยฺย อุจฺฉงฺคญฺจ ปูเรยฺย #๑ ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๒ โป. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๓ ม. ยุ. เอวํ ภนฺเต ฯ #๔ โป. ยุ. อาโรหิตุํ ฯ ๕ โป. อภิรุหิตฺวา ฯ ม. อาโรหิตฺวา ฯ อถ ทุติโย ปุริโส อาคจฺเฉยฺย ผลตฺถิโก ผลคเวสี ผลปริเยสนํ จรมาโน ติณฺหํ กุธารึ ๑ อาทาย โส ตํ วนสณฺฑํ อชฺโฌคเหตฺวา ๒ ตํ รุกฺขํ ปสฺเสยฺย สมฺปนฺนผลญฺจ อุปฺปนฺนผลญฺจ ตสฺส เอวมสฺส อยํ รุกฺโข สมฺปนฺนผโล จ อุปฺปนฺนผโล จ นตฺถิ จ กานิจิ ผลานิ ภูมิยํ ปติตานิ น โข ปนาหํ ชานามิ รุกฺขํ อภิรุยฺหิตุํ ๓ ยนฺนูนาหํ อิมํ รุกฺขํ มูลโต เฉตฺวา ยาวทตฺถญฺจ ขาเทยฺยํ อุจฺฉงฺคญฺจ ปูเรยฺยนฺติ โส ตํ รุกฺขํ มูลโต ฉินฺเทยฺย ตํ กึ มญฺญสิ คหปติ อมุโก ๓ โส ๕ ปุริโส ปฐมํ รุกฺขํ อารุโฬฺห สเจ โข โส น ขิปฺปเมว โอโรเหยฺย ๖ ตสฺส โส รุกฺโข ปปตนฺโต หตฺถํ วา ภญฺเชยฺย ๗ ปาทํ วา ภญฺเชยฺย อญฺญตรํ วา อญฺญตรํ ๘ วา องฺคปจฺจงฺคํ ภญฺเชยฺย โส ตโตนิทานํ มรณํ วา นิคฺคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขนฺติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ เอวเมว โข คหปติ อริยสาวโก อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ รุกฺขผลูปมา กามา วุตฺตา ภควตา พหุทุกฺขา พหูปายาสา อาทีนโว เอตฺถ ภิยฺโยติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทิสฺวา ยายํ อุเปกฺขา นานตฺตา นานตฺตสิตา ตํ อภินิวชฺเชตฺวา ยายํ อุเปกฺขา เอกตฺตา เอกตฺตสิตา ยตฺถ สพฺพโส โลกามิสุปาทานา อปริเสสา นิรุชฺฌนฺติ ตเมว อุเปกฺขํ ภาเวติ ฯ