บทว่า ปพฺพชฺชํ ความว่า พระเถระไม่ได้ให้ปริพาชกชื่ออเจลกัสสปะบรรพชาและอุปสมบทด้วยตนเอง แต่ให้ภิกษุเหล่าอื่นบวชให้.

บทว่า อปาปุรณํ อาทาย แปลว่า ถือลูกดาล.

บทว่า นิสินฺนโกว ปรินิพฺพายิ ความว่า พระเถระดำริว่า แม้เรามีชีวิตอยู่อย่าได้เป็นภาระแก่ภิกษุเหล่าอื่น สรีระของเราแม้ปรินิพพานแล้ว อย่าให้ภิกษุสงฆ์ต้องเป็นกังวลเลย จึงเข้าเตโชธาตุ ปรินิพพานแล้วเปลวไฟลุกขึ้นท่วมสรีระ ผิวหนัง เนื้อและโลหิตถูกเผาไหม้สิ้นไป เหมือนเนยใส. ยังคงเหลืออยู่แต่ธาตุ ที่มีลักษณะดังดอกมะลิตูม.

คำที่เหลือในบททั้งปวงชัดแล้วทั้งนั้น.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๔๓๗

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. พักกุลัตเถรัจฉริยัพภูตสูตร”