บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปฏินิสฺสคฺคา ได้แก่ เพราะบริจาค.

บทว่า กามสญฺโญชนานํ อนธิฏฺฐานา ได้แก่ เพราะสลัดตัณหาในกามคุณ ๕.

บทว่า ปวิเวกํ ปีตึ ได้แก่ ปีติแห่งฌานทั้งสองซึ่งมีปีติ.

บทว่า นิรุชฺฌติ ได้แก่ ดับด้วยความดับด้วยฌาน. ก็สำหรับผู้ออกจากสมาบัติ ปีติ ย่อมชื่อว่าเป็นอันดับแล้ว. เหมือนอย่างว่า ในคำนี้ที่ว่า นิรามิสสุขเกิดเพราะอทุกขมสุขเวทนาดับ, อทุกขมสุขเวทนาเกิดเพราะนิรามิสสุขดับ ดังนี้ ไม่มีความหมายอันนี้ว่า เพราะจตุตถฌานดับ จึงเข้าถึงตติยฌานอยู่. ก็ในคำนี้มีความหมายนี้ว่า ออกจากจตุตถฌานแล้วเข้าตติยฌาน ออกจากตติยฌานแล้วเข้าจตุตถฌาน ดังนี้ฉันใด พึงทราบข้ออุปไมยนี้ฉันนั้น.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๔๗

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ปัญจัตตยสูตร”