[๑๔๒] สมฺมาทิฏฺฐิสฺส ภิกฺขเว มิจฺฉาทิฏฺฐิ นิชฺชิณฺณา โหตีติอาทีสุ อวเสสนิกายภาณกา ผลํ กถิตนฺติ วทนฺติ, มชฺฌิมภาณกา ปน ทสนฺนํ นิชฺชรวตฺถูนํ อาคตฏฺฐาเน ๑- มคฺโค กถิโตติ วทนฺติ. ตตฺถ ๒- ทสฺสนฏฺเฐน สมฺมาทิฏฺฐิ เวทิตพฺพา, วิทิตกรณฏฺเฐน สมฺมาญาณํ. ตทธิมุตฺตฏฺเฐน ๓- สมฺมาวิมุตฺติ.

วีสติ กุสลปกฺขาติ สมฺมาทิฏฺฐิอาทโย ทส, "สมฺมาทิฏฺฐิปจฺจยา จ อเนเก กุสลา ธมฺมา"ติอาทินา นเยน วุตฺตา ทสาติ เอวํ วีสติ กุสลปกฺขา โหนฺติ. วีสติ อกุสลปกฺขาติ "มิจฺฉาทิฏฺฐิ นิชฺชิณฺณา โหตี"ติอาทินา นเยน วุตฺตา มิจฺฉาทิฏฺฐิอาทโย ทส, "เย จ มิจฺฉาทิฏฺฐิปจฺจยา อเนเก ปาปกา"ติอาทินา วุตฺตา ทส จาติ เอวํ วีสติ อกุสลปกฺขา เวทิตพฺพา. มหาจตฺตารีสโกติ มหาวิปากทาเนน มหนฺตานํ กุสลปกฺขิกานญฺเจว อกุสลปกฺขิกานญฺจ จตฺตารีสาย ธมฺมานํ ปกาสิตตฺตา มหาจตฺตารีสโกติ.

อิมสฺมึ จ ปน สุตฺเต ปญฺจ สมฺมาทิฏฺฐิโย กถิตา วิปสฺสนาสมฺมาทิฏฺฐิ กมฺมสฺสกตาสมฺมาทิฏฺฐิ มคฺคสมฺมาทิฏฺฐิ ผลสมฺมาทิฏฺฐิ ปจฺจเวกฺขณสมฺมาทิฏฺฐีติ. ๔- ตตฺถ "มิจฺฉาทิฏฺฐึ มิจฺฉาทิฏฺฐี"ติ ปชานาตี"ติอาทินา นเยน วุตฺตา วิปสฺสนาสมฺมาทิฏฺฐิ นาม. "อตฺถิ ทินฺนนฺ"ติอาทินา นเยน วุตฺตา กมฺมสฺสกตา สมฺมาทิฏฺฐิ นาม. "สมฺมาทิฏฺฐิสฺส ภิกฺขเว สมฺมาสงฺกปฺโป ปโหตี"ติ เอตฺถ ปน มคฺคสมฺมาทิฏฺฐิ ผลสมฺมาทิฏฺฐีติ เทฺวปิ กถิตา. "สมฺมาญาณํ โหตี"ติ เอตฺถ ปน ปจฺจเวกฺขณสมฺมาทิฏฺฐิ กถิตาติ เวทิตพฺพา.

[๑๔๓] สมฺมาทิฏฺฐิญฺเจว ภวํ ครหตีติ มิจฺฉาทิฏฺฐิ นามายํ โสภนาติ วทนฺโตปิ สมฺมาทิฏฺฐิ นามายํ น โสภนาติ วทนฺโตปิ สมฺมาทิฏฺฐึ ครหติ นาม. อุกฺกลาติ ๕- อุกฺกลชนปทวาสิโน. วสฺสภญฺญาติ วสฺโส จ ภญฺโญ

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๑๓๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. มหาจัตตารีสกสูตร”