[๑๘๖] ฆฏายาติ เอวํนามกสฺส สกฺกสฺส. วิหาเรติ อยมฺปิ วิหาโร นิโคฺรธารามสฺเสว เอกเทเส กาฬเขมกสฺส วิหาโร วิย กโตติ เวทิตพฺโพ. จีวรกมฺมนฺติ ชิณฺณมลินานํ อคฺคฬฏฺฐานุปฺปาทานโธวนาทีหิ กตปริภณฺฑมฺปิ, จีวรตฺถาย อุปฺปนฺนวตฺถานํ วิจารณสิพฺพนาทีหิ อกตสํวิธานมฺปิ วฏฺฏติ, อิธ ปน อกตสํวิธานํ อธิปฺเปตํ. มนุสฺสา หิ อานนฺทตฺเถรสฺส จีวรสาฏเก อทํสุ. ตสฺมา เถโร สมฺพหุเล ภิกฺขู คเหตฺวา ตตฺถ จีวรกมฺมํ อกาสิ. เตปิ ภิกฺขู ปาโตว สูจิปาสกสฺส ปญฺญายนกาลโต ปฏฺฐาย นิสินฺนา อปญฺญายนกาเล อุฏฺฐหนฺติ. สูจิกมฺเม นิฏฺฐิเตเยว เสนาสนานิ สํวิทหิสฺสามาติ น สํวิทหึสุ. จีวรการสมโยโนติ เถโร กิร จินฺเตสิ "อทฺธา เอเตหิ ภิกฺขูหิ น ปฏิสามิตานิ เสนาสนานิ, ภควตา จ ทิฏฺฐานิ ภวิสฺสนฺติ. อิติ อนตฺตมโน สตฺถา สุฏฺฐุ นิคฺคเหตุกาโม, อิเมสํ ภิกฺขูนํ อุปตฺถมฺโภ ภวิสฺสามี"ติ. ตสฺมา เอวมาห. อยํ ปเนตฺถ อธิปฺปาโย "น ภนฺเต อิเม ภิกฺขู กมฺมารามา เอว, จีวรกิจฺจวเสน ปน เอวํ วสนฺตี"ติ.

น โข อานนฺทาติ อานนฺท กมฺมสมโย วา โหตุ อกมฺมสมโย วา, จีวรกมฺมสมโย วา โหตุ อจีวรการสมโย วา, อถโข สงฺคณิการาโม ภิกฺขุ น โสภติเยว. มา ตฺวํ อนุปตฺถมฺภฏฺฐาเน อุปตฺถมฺโภ อโหสีติ. ตตฺถ สงฺคณิกาติ สกปริสสโมธานํ. คโณติ นานาชนสโมธานํ. อิติ สงฺคณิการาโม วา โหตุ คณาราโม วา, สพฺพถาปิ คณพาหุลฺลาภิรโต คณพนฺธนพทฺโธ ภิกฺขุ น โสภติ, ปจฺฉาภตฺเต ปน ทิวาฏฺฐานํ สมฺมชฺชิตฺวา สุโธตหตฺถปาโท มูลกมฺมฏฺฐานํ คเหตฺวา เอการามตมนุยุตฺโต ภิกฺขุ พุทฺธสาสเน โสภติ. เนกฺขมฺมสุขนฺติ กามโต นิกฺขนฺตสฺส ๑- สุขํ. ปวิเวกสุขมฺปิ กามปวิเวกสุขเมว. ราคาทีนํ ปน วูปสมตฺถาย สํวตฺตตีติ อุปสมสุขํ. มคฺค สมฺโพธตฺถาย สํวตฺตตีติ สมฺโพธิสุขํ. ๒- นิกามลาภีติ กามลาภี อิจฺฉิตลาภี. อกิจฺฉลาภีติ อทุกฺขลาภี. อกสิรลาภีติ วิปุลลาภี.

สามายิกนฺติ อปฺปิตปฺปิตสมเย กิเลเสหิ วิมุตฺตํ. กนฺตนฺติ มนาปํ. เจโตวิมุตฺตินฺติ รูปารูปาวจรจิตฺตวิมุตฺตึ. วุตฺตเญฺหตํ "จตฺตาริ จ ฌานานิ จตสฺโส จ อรูปสมาปตฺติโย, อยํ สามายิโก วิโมกฺโข"ติ. ๓- อสามายิกนฺติ น สมยวเสน กิเลเสหิ วิมุตฺตํ, อถโข อจฺจนฺตวิมุตฺตํ โลกุตฺตรํ วุตฺตํ. วุตฺตเญฺหตํ "จตฺตาโร จ อริยมคฺคา จตฺตาริ จ สามญฺญผลานิ, อยํ อสามายิโก วิโมกฺโข"ติ. ๓- อกุปฺปนฺติ กิเลเสหิ อโกเปตพฺพํ.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๑๖๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. มหาสุญญตสูตร”