อุตุ อิริยาปโถ เจว สปฺปาโย เสวิตพฺพโก"ติ

สตฺต สปฺปายานิ อิจฺฉิตพฺพานิ. เตสํ ทสฺสนตฺถมิทํ วุตฺตํ. วิตกฺกวาเรสุ อวิตกฺกนสฺส จ วิตกฺกนสฺส จ ชานเนน สมฺปชานตา เวทิตพฺพา.

[๑๙๐] อิติ วิตกฺกปหาเนน เทฺว มคฺเค กเถตฺวา อิทานิ ตติยมคฺคสฺส วิปสฺสนํ อาจิกฺขนฺโต ปญฺจ โข อิเม อานนฺท กามคุณาติอาทิมาห. อายตเนติ เตสุเยว กามคุเณสุ กิสฺมิญฺจิเทว กิเลสุปฺปตฺติการเณ. สมุทาจาโรติ สมุทาจรณโต อปฺปหีนกิเลโส. เอวํ สนฺตนฺติ เอวํ วิชฺชมานเมว. สมฺปชาโนติ กมฺมฏฺฐานสฺส อสมฺปตฺติชานเนน สมฺปชาโน. ทุติยวาเร เอวํ สนฺตเมตนฺติ เอวํ สนฺเต เอตํ. สมฺปชาโนติ กมฺมฏฺฐานสมฺปตฺติชานเนน สมฺปชาโน. อยํ หิ "ปหีโน นุ โข เม ปญฺจสุ กามคุเณสุ ฉนฺทราโค, โน"ติ ปจฺจเวกฺขมาโน อปหีนภาวํ ญตฺวา วีริยํ ปคฺคเหตฺวา ตํ อนาคามิมคฺเคน สมุคฺฆาเฏติ, ตโต มคฺคานนฺตรํ ผลํ, ผลโต วุฏฺฐาย ปจฺจเวกฺขมาโน ปหีนภาวํ ชานาติ, ตสฺส ชานเนน "สมฺปชาโน โหตี"ติ วุตฺตํ

[๑๙๑] อิทานิ อรหตฺตมคฺคสฺส วิปสฺสนํ อาจิกฺขนฺโต ปญฺจ โข อิเม อานนฺท อุปาทานกฺขนฺธาติอาทิมาห. ตตฺถ โส ปหียตีติ รูเป อสฺมีติ มาโน อสฺมีติ ฉนฺโท อสฺมีติ อนุสโย ปหียติ. ตถา เวทนาทีสุ สมฺปชานตา วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพา.