อิเม โข เต อานนฺท ธมฺมาติ เหฏฺฐา กถิเต สมถวิปสฺสนามคฺคผลธมฺเม สนฺธายาห. กุสลายติกาติ กุสลโต อาคตา. กุสลา หิ กุสลาปิ โหนฺติ กุสลายติกาปิ, เสยฺยถิทํ, ๑- ปฐมชฺฌานํ กุสลํ, ทุติยชฺฌานํ กุสลญฺเจว กุสลายติกญฺจ ฯเปฯ อากิญฺจญฺญายตนํ กุสลํ, เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ กุสลญฺเจว กุสลายติกญฺจ, เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ กุสลํ, โสตาปตฺติมคฺโค กุสโล เจว กุสลายติโก จ ฯเปฯ อนาคามิมคฺโค กุสโล, อรหตฺตมคฺโค กุสโล เจว กุสลายติโก จ. ตถา ปฐมชฺฌานํ กุสลํ, ตํสมฺปยุตฺตกา ธมฺมา กุสลา เจว กุสลายติกา จ ฯเปฯ อรหตฺตมคฺโค กุสโล, ตํสมฺปยุตฺตกา ธมฺมา กุสลา เจว กุสลายติกา จ.

อริยา นิกฺกิเลสา วิสุทฺธา. โลกุตฺตราติ โลเก อุตฺตรา วิสิฏฺฐา. อนวกฺกนฺตา ปาปิมตาติ ปาปิมนฺเตน มาเรน อโนกฺกนฺตา. วิปสฺสนาปาทกา อฏฺฐสมาปตฺติโย อปฺเปตฺวา นิสินฺนสฺส หิ ภิกฺขุโน จิตฺตํ มาโร น ปสฺสติ, "อิทํ นาม อารมฺมณํ นิสฺสาย สํวตฺตตี"ติ ชานิตุํ น สกฺโกติ. ตสฺมา "อนวกฺกนฺตา"ติ วุตฺตํ.

ตํ กึ มญฺญสีติ อิทํ กสฺมา อาห? คเณ ๒- หิ เอโก อานิสํโส อตฺถิ, ตํ ทสฺเสตุํ อิทมาห. อนุพนฺธิตุนฺติ อนุคจฺฉิตุํ ปริวาริตุํ. ๓-

น โข อานนฺทาติ เอตฺถ กิญฺจาปิ ภควตา "สุตาวุโธ ภิกฺขเว อริยสาวโก อกุสลํ ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ, สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ, สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรตี"ติ ๔- พหุสฺสุโต ปญฺจาวุธสมฺปนฺโน โยโธ วิย วุตฺโต ยสฺมา ปน โย สุตฺตปริยตฺตึ อุคฺคเหตฺวาปิ ตทนุจฺฉวิกํ อนุโลมปฏิปทํ น ปฏิปชฺชติ, น ตสฺส ตํ อาวุธํ โหติ. โย ปฏิปชฺชติ,