กึ ปน เต อนฺโตคพฺภํ ปวิสิตฺวา ฐิตา จตฺตาโร มหาราชาโน โพธิสตฺตมาตุยา อตฺตานํ ทสฺเสนฺติ น ทสฺเสนฺตีติ. นฺหานมณฺฑนโภชนาทิ- สรีรกิจฺจกาเล น ทสฺเสนฺติ, สิรีคพฺภํ ปวิสิตฺวา วรสยเน นิปนฺนกาเล ปน ทสฺเสนฺติ. ตตฺถ กิญฺจาปิ อมนุสฺสานํ รูปํ นาม มนุสฺสานํ สปฺปฏิภยํ โหติ. โพธิสตฺตมาตา ปน อตฺตโน เจว ปุตฺตสฺส จ ปุญฺญานุภาเวน เต ทิสฺวา น ภายติ. ปกติอนฺเตปุรปาลเกสุ วิยสฺสา เตสุ จิตฺตํ อุปฺปชฺชติ.

[๒๐๓] ปกติยา สีลวตีติ สภาเวเนว สีลสมฺปนฺนา. อนุปฺปนฺเน กิร พุทฺเธ มนุสฺสา ตาปสปริพฺพาชกานํ สนฺติเก วนฺทิตฺวา อุกฺกุฏิกํ นิสีทิตฺวา สีลํ คณฺหนฺติ, โพธิสตฺตมาตาปิ กาลเทวิลสฺส อิสิโน สนฺติเก คณฺหาติ. โพธิสตฺเต ปน กุจฺฉิคเต อญฺญสฺส ปาทมูเล นิสีทิตุํ นาม น สกฺกา, สมาสเน นิสีทิตฺวา คหิตสีลมฺปิ อวญฺญา การณมตฺตํ ๔- โหติ. ตสฺมา สยเมว สีลํ อคฺคเหสีติ วุตฺตํ โหติ.

ปุริเสสูติ โพธิสตฺตสฺส ปิตรํ อาทึ กตฺวา เกสุจิ มนุสฺเสสุ ปุริสาธิปฺปายจิตฺตํ นุปฺปชฺชติ. ตญฺจ โข โพธิสตฺตคารเวน, น ปหีนกิเลสตาย. โพธิสตฺตมาตุ รูปํ ปน สุกุสลาปิ สิปฺปิกา โปตฺถกมฺมาทีสุปิ กาตุํ น สกฺโกนฺติ, ตํ ทิสฺวา ปุริสสฺส ราโค นุปฺปชฺชตีติ น สกฺกา วุตฺตํ. สเจ ปน นํ รตฺตจิตฺโต อุปสงฺกมิตุกาโม โหติ, ปาทา น วหนฺติ. ทิพฺพสงฺขลิกาย พชฺฌนฺติ. ตสฺมา "อนติกฺกมนียา"ติอาทิ วุตฺตํ.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๑๘๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อัจฉริยัพภูตธัมมสูตร”