@๖ สี., ม. อกุสลสฺส ๗ ฉ.ม. ภพฺพาภาสํ ทุพฺพลกมฺมสฺส วิปากํ ปฏิพาหิตฺวา อตฺตโน วิปากสฺส โอกาสํ กโรติ, อิทํ ภพฺพญฺเจว ภพฺพาภาสญฺจ. อกุสลํ ๑- ปน อายูหิตฺวา อาสนฺเน กุสลํ ๒- กตํ โหติ, ตํ อกุสลสฺส วิปากํ ปฏิพาหิตฺวา อตฺตโน วิปากสฺส โอภาสํ กโรติ, อิทํ ภพฺพญฺเจว ๓- อภพฺพาภาสญฺจ.

อปิจ อุปฏฺฐานากาเรนเปตฺถ อตฺโถ เวทิตพฺโพ. อิทํ หิ วุตฺตํ โหติ, อภพฺพโต อาภาสติ อุปฏฺฐาตีติ อภพฺพาภาสํ. ตตฺถ "ยฺวายํ ปุคฺคโล อิธ ปาณาติปาตี"ติ อาทินา นเยน จตฺตาโร ๔- ปุคฺคลา วุตฺตา, เตสุ ปฐมสฺส กมฺมํ อภพฺพํ อภพฺพาภาสํ, ตํ หิ อกุสลตฺตา อภพฺพํ, ตสฺส จ นิรเย นิพฺพตฺตตฺตา ตตฺถ นิพฺพตฺติการณภูตํ อกุสลํ หุตฺวา อุปฏฺฐาติ. ทุติยสฺส กมฺมํ อภพฺพํ ภพฺพาภาสํ, ตํ หิ อกุสลตฺตา อภพฺพํ. ตสฺส ปน สคฺเค นิพฺพตฺตตฺตา อญฺญติตฺถิยานํ สคฺเค นิพฺพตฺติการณภูตํ กุสลํ หุตฺวา อุปฏฺฐาติ. อิตรสฺมิมฺปิ กมฺมทฺวเย เอเสว นโย. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

ปปญฺจสูทนิยา มชฺฌิมนิกายฏฺฐกถาย

มหากมฺมวิภงฺคสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.