[๓๕๔] อถาปรํ วิญฺญาณํเยว อวสิสฺสตีติ อยมฺเปตฺถ ปาฏิเยกฺโก อนุสนฺธิ. เหฏฺฐโต หิ รูปกมฺมฏฺฐานํ กถิตํ, อิทานิ อรูปกมฺมฏฺฐานํ เวทนาวเสน นิพฺพตฺเตตฺวา ๒- ทสฺเสตุํ อยํ เทสนา อารทฺธา. ยํ วา ปเนตํ อิมสฺส ภิกฺขุโน ปฐวีธาตุอาทีสุ อาคมนิยวิปสฺสนาวเสน กมฺมการกวิญฺญาณํ, ตํ วิญฺญาณธาตุวเสน ภาเชตฺวา ทสฺเสนฺโตปิ อิมํ เทสนํ อารภิ. ตตฺถ อวสิสฺสตีติ กิมตฺถาย อวสิสฺสติ? สตฺถุ กถนตฺถาย กุลปุตฺตสฺส จ ปฏิวิชฺฌนตฺถาย อวสิสฺสติ. ปริสุทธนฺติ นิรุปกฺกิเลสํ. ปริโยทาตนฺติ ปภสฺสรํ. สุขนฺติปิ ปชานาตีติ สุขเวทนํ เวทยมาโน สุขเวทนํ เวทยามีติ ปชานาติ. เสสปททฺวเยสุปิ เอเสว นโย. สเจ ปนายํ เวทนากถา เหฏฺฐา น กถิตา ภเวยฺย, อิธ ฐตฺวา กเถตุํ วฏฺเฏยฺย. สติปฏฺฐาเน ปเนสา กถิตาวาติ ตตฺถ กถิตนเยเนว เวทิตพฺพา. สุขเวทนิยนฺติเอวมาทิ ปจฺจยวเสน อุทยตฺถงฺคมนทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ. ตตฺถ สุขเวทนิยนฺติ สุขเวทนาย ปจฺจยภูตํ. เสสปเทสุปิ เอเสว นโย.

[๓๖๐] อุเปกฺขาเยว อวสิสฺสตีติ เอตฺตาวตา หิ ยถา นาม เฉเกน มณิการาจริเยน วชิรสูจิยา วิชฺฌิตฺวา จมฺมกฺขณฺเฑ ปาเตตฺวา ปาเตตฺวา ทินฺนํ