ยถา วา ปเนโก มหาโยโธ เอกํ ราชานํ อาราเธตฺวา สตสหสฺสุฏฺฐานกํ คามวรํ ลเภยฺย, ปุน ราชา ตสฺสานุภาวํ สริตฺวา "มหานุภาโว โยโธ, อปฺปกํ เตน ลทฺธนฺ"ติ "นายํ ตาต คาโม ตุยฺหํ อนุจฺฉวิโก, อญฺญํ จตุสต- สหสฺสุฏฺฐานกํ คณฺหาหี"ติ ทเทยฺย. โส สาธุ เทวาติ ตํ วิสฺสชฺเชตฺวา อิตรํ คามํ คเณฺหยฺย. ราชา อสมฺปตฺตเมว จ นํ ปกฺโกสาเปตฺวา "กินฺเต เตน, อหิวาตกโรโค เอตฺถ อุปฺปชฺชติ, อสุกสฺมึ ปน ฐาเน มหนฺตํ นครํ อตฺถิ, ตตฺถ ฉตฺตํ อุสฺสาเปตฺวา รชฺชํ กาเรหี"ติ ปหิเณยฺย, โส ตถา กาเรยฺย.

ตตฺถ ราชา วิย สมฺมาสมฺพุทฺโธ ทฏฺฐพฺโพ, มหาโยโธ วิย ปุกฺกุสาติ กุลปุตฺโต. ปฐมลทฺธคาโม วิย อานาปานจตุตฺถชฺฌานํ, ตํ วิสฺสชฺเชตฺวา อิตรํ คามํ คณฺหาหีติ วุตฺตกาโล วิย อานาปานชฺฌาเน นิกนฺติปริยาทานํ กาเรตฺวา อารุปฺปกถนํ, ตํ คามํ อสมฺปตฺตเมว ปกฺโกสาเปตฺวา "กึ เต เตน, อหิวาตกโรโค เอตฺถ อุปฺปชฺชติ, อสุกสฺมึ ฐาเน นครํ อตฺถิ, ตตฺถ ฉตฺตํ อุสฺสาเปตฺวา รชฺชํ กาเรหี"ติ วุตฺตกาโล วิย อารุปฺเป สงฺขตเมตนฺติ อาทีนวกถเนน เตน อปฺปตฺตาสุเยว ตาสุ สมาปตฺตีสุ ปตฺถนํ นิวตฺตาเปตฺวา อุปริ อรหตฺตนิกูเฏน เทสนาคหณํ.

ตตฺถ เนว อภิสงฺขโรตีติ น อายูหติ น ราสึ กโรติ. น อภิสญฺเจตยตีติ น กปฺเปติ. ภวาย วา วิภวาย วาติ วุฑฺฒิยา วา ปริหานิยา วา. สสฺสตุจฺเฉทวเสนปิ โยเชตพฺพํ. น กิญฺจิ โลเก อุปาทิยตีติ โลเก รูปาทีสุ กิญฺจิ เอกธมฺมมฺปิ ตณฺหาย น คณฺหาติ, น ปรามสติ. นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ภควา อตฺตโน พุทฺธวิสเย ฐตฺวา เทสนาย อรหตฺตนิกูฏํ คณฺหิ. กุลปุตฺโต ปน อตฺตโน ยโถปนิสฺสเยน ตีณิ สามญฺญผลานิ ปฏิวิชฺฌิ. ยถา นาม ราชา สุวณฺณภาชเนน นานารสโภชนํ ภุญฺชนฺโต อตฺตโน ปมาเณน ปิณฺฑํ วฏฺเฏตฺวา องฺเก นิสินฺเนน ราชกุมาเรน ปิณฺฑมฺหิ อาลเย ทสฺสิเต ตํ ปิณฺฑํ อุปนาเมยฺย, กุมาโร อตฺตโน มุขปฺปมาเณน กพฬํ กเรยฺย, เสสํ ราชา สยํ วา ภุญฺเชยฺย, ปาติยํ วา ปกฺขิเปยฺย, เอวํ ธมฺมราชา ตถาคโต อตฺตโน ปมาเณน อรหตฺตนิกูฏํ คณฺหนฺโต เทสนํ เทเสสิ, กุลปุตฺโต อตฺตโน ยโถปนิสฺสเยน ตีณิ สามญฺญผลานิ ปฏิวิชฺฌิ.

อิโต ปุพฺเพ ปนสฺส ขนฺธา ธาตุโย อายตนานีติ เอวรูปํ อจฺจนฺตสุญฺญตํ ติลกฺขณาหตํ กถํ กเถนฺตสฺส เนว กงฺขา, น วิมติ, นาปิ "เอวํ กิร ตํ เอวํ เม อาจริเยน วุตฺตนฺ"ติ อิติ กิร น ทนฺธายิตตฺตํ วิตฺถายิตตฺตํ อตฺถิ. เอกจฺเจสุ จ กิร ฐาเนสุ พุทฺธา อญฺญาตกเวเสน วิจรนฺติ, สมฺมาสมฺพุทฺโธ นุ โข เอโสติ อหุเทว สํสโย, อหุ วิมติ. ยโต อเนน อนาคามิผลํ ปฏิวิทฺธํ, อถ อยํ เม สตฺถาติ นิฏฺฐํ คโต. ยทิ เอวํ กสฺมา อจฺจยํ น เทเสสีติ. โอกาสาภาวโต. ภควา หิ ยถานิกฺขิตฺตาย มาติกาย อจฺฉินฺนธารํ กตฺวา อากาสคงฺคํ โอตาเรนฺโต วิย เทสนํ เทเสสิเยว.