ทุกฺเข ญาณนฺติ สวนสมฺมสนปฏิเวธญาณํ, ตถา ทุกฺขสมุทเย. ทุกฺขนิโรเธ สวนปฏิเวธญาณํ วฏฺฏติ, ตถา ทุกฺขนิโรธคามินิยา ปฏิปทาย. เนกฺขมฺมสงฺกปฺปาทีสุ กามปจฺจนีกฏฺเฐน กามโต นิสฺสฏภาเวน วา, กามํ สมฺมสนฺตสฺส อุปฺปนฺโนติ วา, กามปทฆาตํ กามวูปสมํ กโรนฺโต อุปฺปนฺโนติ วา, กามวิวิตฺตนฺเต อุปฺปนฺโนติ วา เนกฺขมฺมสงฺกปฺโป. เสสปททฺวเยปิ เอเสว นโย. สพฺเพปิ เจเต ปุพฺพภาเค นานาจิตฺเตสุ, มคฺคกฺขเณ เอกจิตฺเต ลพฺภนฺติ. ตตฺร หิ มิจฺฉาสงฺกปฺปเจตนาย สมุคฺฆาตโก เอโกว สงฺกปฺโป ลพฺภติ, น นานา ลพฺภติ. สมฺมาวาจาทโยปิ ปุพฺพภาเค นานาจิตฺเตสุ, วุตฺตนเยเนว มคฺคกฺขเณ เอกจิตฺเต ลพฺภนฺติ. อยเมตฺถ สงฺเขโป, วิตฺถาเรน ปน สจฺจกถาวิสุทฺธิมคฺเค จ สมฺมาทิฏฺฐิสุตฺเต ๑- จ วุตฺตาเยวาติ.

ปปญฺจสูทนิยา มชฺฌิมนิกายฏฺฐกถาย

สจฺจวิภงฺคสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.