อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน ปฏิกฺกโมติ ยสฺมึ หิ สมเย มารณนฺติกา เวทนา อุปฺปชฺชติ, อุปริวาเต ชลิตคฺคิ วิย โหติ, ยาว อุสฺมา น ปริยาทิยติ, ตาว มหตาปิ อุปกฺกเมน น สกฺกา วูปสเมตุํ, อุสฺมาย ปน ปริยาทินฺนาย วูปสมติ.
[๓๘๕] อถายสฺมา สาริปุตฺโต จินฺเตสิ "อยํ มหาเสฏฺฐิสฺส เวทนา มารณนฺติกา, น สกฺกา ปฏิพาหิตุํ, อวเสสา กถา นิรตฺถกา, ธมฺมกถมสฺส กเถสฺสามี"ติ. อถ นํ ตํ กเถนฺโต ตสฺมา ติหาติอาทิมาห. ตตฺถ ตสฺมาติ ยสฺมา จกฺขุํ ตีหิ คาเหหิ คณฺหนฺโต อุปฺปนฺนํ มารณนฺติกํ เวทนํ ปฏิพาหิตุํ สมตฺโถ นาม นตฺถิ, ตสฺมา. น จกฺขุํ อุปาทิยิสฺสามีติ จกฺขุํ ตีหิ คาเหหิ น คณฺหิสฺสามิ. น จ เม จกฺขุนิสฺสิตนฺติ ๑- วิญฺญาณญฺจาปิ เม จกฺขุนิสฺสิตํ น ภวิสฺสติ. น รูปนฺติ เหฏฺฐา อายตนรูปํ กถิตํ, อิมสฺมึ ฐาเน สพฺพมฺปิ กามภวรูปํ กเถนฺโต เอวมาห.
[๓๘๖] น อิธโลกนฺติ วสนฏฺฐานํ วา ฆาสจฺฉาทนํ วา น อุปาทิยิสฺสามีติ อตฺโถ. อิทํ หิ ปจฺจเยสุ อปริตสฺสนตฺถํ กถิตํ. น ปรโลกนฺติ เอตฺถ ปน มนุสฺสโลกํ ฐเปตฺวา เสสา ปรโลกา นาม. อิทํ "อสุกเทวโลเก นิพฺพตฺติตฺวา อสุกฏฺฐาเน ภวิสฺสามิ, อิทํ นาม ขาทิสฺสามิ ภุญฺชิสฺสามิ นิวาเสสฺสามิ ปารุปิสฺสามี"ติ เอวรูปาย ปริตสฺสนาย ปหานตฺถํ วุตฺตํ. ตมฺปิ น อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม ตนฺนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตีติ เอวํ ตีหิ คาเหหิ ปริโมเจตฺวา เถโร เทสนํ อรหตฺตนิกูเฏน นิฏฺฐเปสิ.