อเถโก วาสิยา รุกฺขํ อาโกเฏตฺวา โลหิตจนฺทนภาวํ ญตฺวา อาห "โภ มยํ ลาภตฺถาย ปรสมุทฺทํ คจฺฉาม, อิโต จ อุตฺตริ ลาโภ นาม นตฺถิ, จตุรงฺคุลมตฺตา ฆฏิกา สตสหสฺสํ อคฺฆติ, หาเรตพฺพกยุตฺตํ ภณฺฑํ หาเรตฺวา จนฺทนสฺส ปูเรมา"ติ. เต ตถา กรึสุ. จนฺทนวเน อธิวตฺถา อมนุสฺสา กุชฺฌิตฺวา "อิเมหิ อมฺหากํ จนฺทนวนํ นาสิตํ, ฆาเตสฺสาม เน"ติ จินฺเตตฺวา "อิเธว

เถโรปิ กิร ตสฺมึเยว ขเณ อาวชฺชิตฺวา ตสํ พฺยสนุปฺปตฺตึ ญตฺวา เวหาสํ อุปฺปติตฺวา อภิมุเข อฏฺฐาสิ. อมนุสฺสา เถรํ ทิสฺวา "อยฺโย ปุณฺณตฺเถโร เอตี"ติ ปกฺกมึสุ, อุปฺปาทิกํ สนฺนิสีทิ. เถโร มา ภายถาติ เต อสฺสาเสตฺวา "กหํ คนฺตุกามตฺถา"ติ ปุจฺฉิ. ภนฺเต อมฺหากํ สกฏฺฐานเมว คจฺฉามาติ อาหํสุ. เถโร นาวํ ผเล อกฺกมิตฺวา "เอเตสํ อิจฺฉิตฏฺฐานํ คจฺฉตู"ติ อธิฏฺฐาสิ, วาณิชา สกฏฺฐานํ คนฺตฺวา ตํ ปวุตฺตึ ปุตฺตทารสฺส อาโรเจตฺวา "เอถ เถรํ สรณํ คจฺฉามา"ติ ปญฺจสตา อตฺตโน ปญฺจมาตุคามสเตหิ สทฺธึ ตีสุ สรเณสุ ปติฏฺฐาย อุปาสกตฺตํ ปฏิเวเทสุํ. ตโต นาวาย ภณฺฑํ โอตาเรตฺวา เถรสฺเสกํ โกฏฺฐาสํ กตฺวา "อยํ ภนฺเต ตุมฺหากํ โกฏฺฐาโส"ติ อาหํสุ. เถโร "มยฺหํ วิสุํ โกฏฺฐาสกิจฺจํ นตฺถิ, สตฺถา ปน ตุเมฺหหิ ทิฏฺฐปุพฺโพ"ติ. น ทิฏฺฐปุพฺโพ ภนฺเตติ. เตน หิ อิมินา สตฺถุ มณฺฑลมาฬํ กโรถ, เอวํ สตฺถารํ ปสฺสิสฺสถาติ. เต สาธุ ภนฺเตติ เตน จ โกฏฺฐาเสน อตฺตโน จ โกฏฺฐาเสหิ มณฺฑลมาฬํ กาตุํ อารภึสุ.

สตฺถาปิ กิร อารทฺธกาลโต ปฏฺฐาย ปริโภคํ อกาสิ. อารกฺขมนุสฺสา รตฺตึ โอภาสํ ทิสฺวา "มเหสกฺขา เทวตา อตฺถี"ติ สญฺญํ กรึสุ. อุปาสกา มณฺฑลมาลญฺจ ภิกฺขุสํฆสฺส จ เสนาสนานิ นิฏฺฐเปตฺวา ทานสมฺภารํ สชฺเชตฺวา "กตํ ภนฺเต อเมฺหหิ อตฺตโน กิจฺจํ, สตฺถารํ ปกฺโกสถาติ เถรสฺส อาโรเจสุํ. เถโร สายนฺหสมเย อิทฺธิยา สาวตฺถึ ปตฺวา "ภนฺเต พาณิชคามวาสิโน ตุเมฺห ทฏฺฐุกามา, เตสํ อนุกมฺปํ กโรถา"ติ ภควนฺตํ ยาจิ. ภควา อธิวาเสสิ. เถโร ภควโต อธิวาสนํ วิทิตฺวา สกฏฺฐานเมว ปจฺจาคโต.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๓๔๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ปุณโณวาทสูตร”