[๔๓๑] ตถาภูตสฺสาติ ๑- กุสลจิตฺตสมฺปยุตฺตเจโตสุขสมงฺคีภูตสฺส. ปุพฺเพว โข ปนสฺสาติ อสฺส ภิกฺขุโน วาจากมฺมนฺตาชีวา ปุพฺพสุทฺธิกา นาม อาทิโต ปฏฺฐาย ปริสุทฺธาว โหนฺติ. ทิฏฺฐิสงฺกปฺปวายามสติสมาธิสงฺขาตานิ ปน ปญฺจงฺคานิ สพฺพตฺถกการาปกงฺคานิ นาม. เอวํ โลกุตฺตรมคฺโค อฏฺฐงฺคิโก วา สตฺตงฺคิโก วา โหติ.

วิตณฺฑวาที ปน "ยา ตถาภูตสฺส ทิฏฺฐี"ติ อิมเมว สุตฺตปฺปเทสํ คเหตฺวา "โลกุตฺตรมคฺโค ปญฺจงฺคิโก นาม นตฺถี"ติ ๒- วทติ. โส "เอวมสฺสายํ อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉตี"ติ อิมินา อนฺตรวจเนเนว ปฏิเสธิตพฺโพ. อุตฺตริ จ เอวํ สญฺญาเปตพฺโพ:- โส โลกุตฺตรมคฺโค ปญฺจงฺคิโก นาม นตฺถิ, อิมานิ ปน ปญฺจ สพฺพตฺถกการาปกงฺคานิ มคฺคกฺขเณ วิรติวเสน ปูเรนฺติ. "ยา จตูหิ วจีทุจฺจริเตหิ อารติ วิรตี"ติ เอวํ วุตฺตวิรตีสุ หิ มิจฺฉาวาจํ ปชหติ, สมฺมาวาจํ ภาเวติ, เอวํ สมฺมาวาจํ ภาเวนฺตสฺส อิมานิ ปญฺจงฺคานิ น วินา, สเหว วิรติยา ปูเรนฺติ. สมฺมากมฺมนฺตาชีเวสุปิ เอเสว นโย. อิติ วจีกมฺมาทีนิ อาทิโต ปฏฺฐาย ปริสุทฺธาเนว วตฺตนฺติ. อิมานิ

[๔๓๓] จตฺตาโรปิ สติปฏฺฐานาติ มคฺคสมฺปยุตฺตาว จตฺตาโร สติปฏฺฐานา. สมฺมปฺปธานาทีสุปิ เอเสว นโย. ยุคนนฺธาติ ๒- เอกกฺขณิกยุคนนฺธา. เอเต หิ อญฺญสฺมึ ขเณ สมาปตฺติ, อญฺญสฺมึ วิปสฺสนาติ เอวํ นานากฺขณิกาปิ โหนฺติ, อริยมคฺเค ปน เอกกฺขณิกา.