[๖๐] อิทานิ อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติลาภิโน อธิมานิกสฺส นิฆํสํ ทสฺเสตุํ ฐานํ โข ปนาติอาทิมาห. ตตฺถ เทฺวธา ภินฺนาติ มชฺเฌ ภินฺนา. อปฺปฏิสนฺธิกาติ ขุทฺทกา มุฏฺฐิปาสาณมตฺตา ชตุนา วา สิเลเสน วา อลฺลียาเปตฺวา ปฏิสนฺธาตุํ สกฺกา. มหนฺตํ ปน กุฏาคารปฺปมาณํ สนฺธาเยตํ วุตฺตํ. เส ภินฺเนติ ตํ ภินฺนํ. อุปริสมาปตฺติลาภิโน หิ เหฏฺฐา สมาปตฺติ เทฺวธา ภินฺนา เสลา วิย โหติ, ตํ สมาปชฺชิสฺสามีติ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ. เตเนตํ วุตฺตํ.

[๖๑] อิทานิ เนวสญฺญานาสญฺญายตนลาภิโน อธิมานิกสฺส นิฆํสํ ทสฺเสนฺโต ฐานํ โข ปนาติอาทิมาห. ตตฺถ เส วนฺเตติ ตํ วนฺตํ. อฏฺฐสมาปตฺติลาภิโน หิ เหฏฺฐา สมาปตฺติโย วนฺตสทิสา หุตฺวา อุปฏฺฐหนฺติ, ปุน สมาปชฺชิสฺสามีติ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ. เตเนตํ วุตฺตํ.

[๖๒] อิทานิ ขีณาสวสฺส นิฆํสํ ทสฺเสนฺโต ฐานํ โข ปนาติอาทิมาห. ตตฺถ เส อุจฺฉินฺเนติ ตํ อุจฺฉินฺนํ. ๑- อุปริสมาปตฺติลาภิโน หิ เหฏฺฐาสมาปตฺติ มูลจฺฉินฺนตาโล วิย อุปฏฺฐาติ, ตํ สมาปชฺชิสามีติ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ. เตเนตํ วุตฺตํ.

[๖๓] ฐานํ โข ปเนตนฺติ ปาฏิเยกฺโก อนุสนฺธิ. เหฏฺฐา หิ สมาปตฺติลาภิโน อธิมานิกสฺสาปิ ขีณาสวสฺสาปิ นิฆํโส กถิโต, สุกฺขวิปสฺสกสฺส ปน อธิมานิกสฺสาปิ ขีณาสวสฺสาปิ น กถิโต. เตสํ ทฺวินฺนมฺปิ นิฆํสํ ทสฺเสตุํ อิมํ เทสนํ อารภิ. ตํ ปน ปฏิกฺขิตฺตํ. สมาปตฺติลาภิโน หิ อธิมานิกสฺส นิฆํเส กถิเต สุกฺขวิปสฺสกสฺสาปิ อธิมานิกสฺส กถิโตว โหติ, สมาปตฺติลาภิโน จ ขีณาสวสฺส กถิเต สุกฺขวิปสฺสกสฺส ขีณาสวสฺสาปิ กถิโตว โหติ. เอเตสํ ปน ทฺวินฺนํ ภิกฺขูนํ สปฺปายาสปฺปายํ กเถตุํ อิมํ เทสนํ อารภิ.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๕๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. สุนักขัตตสูตร”