ตถา ปุริสสฺส สตฺตึ คเหตฺวา วนมหึสานุพนฺธนํ วิย อิมสฺส ภิกฺขุโน ตติยชฺฌานํ ปาทกํ กตฺวา จตุตฺถชฺฌานสฺส ปริกมฺมกรณํ, วนมหึสฆาตนํ วิย "นีวรณวิกฺขมฺภนาทีนิ สมนุปสฺสโต วิเสสภาคิยํ ภเวยฺย, ติฏฺฐตุ วิเสสภาคิยตา, นิพฺเพธภาคิยํ นํ กริสฺสามี"ติ วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อรหตฺตสฺส สจฺฉิกรณํ, มหึสํ ฆาเตตุํ อสกฺโกนฺตสฺส อนฺตรามคฺเค สสโคธาทโย ขุทฺทกมิเค ฆาเตตฺวา กาชํ ปูเรตฺวา คมนํ วิย อรหตฺตํ สจฺฉิกาตุํ อสกฺโกนฺตสฺส ตโต โอสกฺกิตฺวา จตุตฺถชฺฌานสมาปชฺชนํ เวทิตพฺพํ. มคฺคภาวนาจตุสจฺจสจฺฉิกิริยโยชนาสุปิ เอเสว นโย.

อิทานิ อรหตฺตํ สจฺฉิกาตุํ อสกฺโกนฺตสฺส นิพฺพตฺตฏฺฐานํ ทสฺเสนฺโต กายสฺส เภทาติอาทิมาห. ตตฺถ ยนฺติ เยน การเณน ตํ สํวตฺตนิกํ วิญฺญาณํ อสฺส อาเนญฺชูปคํ, ตํ การณํ วิชฺชตีติ อตฺโถ. เอตฺถ จ ตํสํวตฺตนิกนฺติ ตสฺส ภิกฺขุโน สํวตฺตนิกํ, เยน วิปากวิญฺญาเณน โส ภิกฺขุ สํวตฺตติ นิพฺพตฺตติ, ตํ วิญฺญาณํ. ๕- อาเนญฺชูปคนฺติ กุสลาเนญฺชสภาวํ อุปคตํ อสฺส, ตาทิสเมว ภเวยฺยาติ อตฺโถ. เกจิ กุสลวิญฺญาณํ วทนฺติ. ยํ ตสฺส ภิกฺขุโน สํวตฺตนิกํ อุปปตฺติเหตุภูตํ กุสลวิญฺญาณํ อาเนญฺชูปคํ อสฺส, วิปากกาเลปิ ตํนามิกเมว ๖- อสฺสาติ อตฺโถ.

@๔ ฉ.ม. โตเสสฺสติ ๕ ม. โส ภิกฺขุ ตํ สํวตฺตนิกวิญฺญาณํ อสฺส

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. อาเนญชสัปปายสูตร”