เกวลํ ปน อิมสฺมึ สุตฺเต สตฺตสุ ฐาเนสุ โอสกฺกนา กถิตา, อฏฺฐสุ ฐาเนสุ ปฏิสนฺธิ, นวสุ ฐาเนสุ อรหตฺตํ กถิตนฺติ เวทิตพฺพํ. กถํ? ตติยชฺฌานนฺตาว ปาทกํ กตฺวา ฐิตสฺส ภิกฺขุโน โอสกฺกนา กถิตา, ปฏิสนฺธิ กถิตา, อรหตฺตํ กถิตํ, ตถา จตุตฺถชฺฌานํ, ตถา อากาสานญฺจายตนํ. วิญฺญาณญฺจายตนํ ปน ปทฏฺฐานํ กตฺวา ฐิตานํ ติณฺณํ ภิกฺขูนํ โอสกฺกนา กถิตา, ปฏิสนฺธิ กถิตา, อรหตฺตํ กถิตํ. ตถา อากิญฺจญฺญายตนํ ปาทกํ กตฺวา ฐิตสฺส ภิกฺขุโน. เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ ปาทกํ กตฺวา ฐิตสฺส ปน โอสกฺกนา นตฺถิ, ปฏิสนฺธิ ปน อรหตฺตญฺจ กถิตํ. สุกฺขวิปสฺสกสฺส อรหตฺตเมว กถิตนฺติ. เอวํ สตฺตสุ ฐาเนสุ โอสกฺกนา กถิตา, อฏฺฐสุ ฐาเนสุ ปฏิสนฺธิ, นวสุ ฐาเนสุ อรหตฺตํ กถิตนฺติ เวทิตพฺพํ. อิมํ ปน ๑- สตฺตสุ ฐาเนสุ โอสกฺกนํ อฏฺฐสุ ปฏิสนฺธึ นวสุ อรหตฺตํ สโมธาเนตฺวา กเถนฺเตน อิมํ อาเนญฺชสปฺปายสุตฺตํ สุกถิตํ นาม โหตีติ.

ปปญฺจสูทนิยา มชฺฌิมนิกายฏฺฐกถาย

อาเนญฺชสปฺปายสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.