[๘๓] ตคฺฆาติ เอกํเส นิปาโต. กหํ ปน ภวํ อานนฺโทติ กึ เถรสฺส เวฬุวเน วสนภาวํ น ชานาตีติ? ชานาติ. เวฬุวนสฺส ปนาเนน อารกฺขา ทินฺนา, ตสฺมา อตฺตานํ อุกฺกํสาเปตุกาโม ปุจฺฉติ. กสฺมา ปน เตน ตตฺถ อารกฺขา ทินฺนา? โส กิร เอกทิวสํ มหากจฺจายนตฺเถรํ คิชฺฌกูฏา โอตรนฺตํ ทิสฺวา "มกฺกโฏ วิย เอโส"ติ อาห. ภควา ตํ กถํ สุตฺวา "สเจ ขมาเปติ, อิจฺเจตํ กุสลํ, โน เจ ขมาเปติ, อิมสฺมึ เวฬุวเน โคนงฺคุฬมกฺกโฏ ๔- ภวิสฺสตี"ติ อาห. โส ตํ กถํ สุตฺวา "สมณสฺส โคตมสฺส กถาย เทฺวธาภาโว นาม นตฺถิ, ปจฺฉา เม มกฺกฏภูตกาเล โคจรฏฺฐานํ ภวิสฺสตี"ติ เวฬุวเน นานาวิเธ รุกฺเข โรเปตฺวา อารกฺขํ อทาสิ. อปรภาเค กาลํ กตฺวา มกฺกโฏ หุตฺวา นิพฺพตฺติ. "วสฺสการา"ติ วุตฺเต อาคนฺตฺวา สมีเป อฏฺฐาสิ. ตคฺฆาติ สพฺพวาเรสุ เอกํสวจเนเยว นิปาโต. ตคฺฆ โภ อานนฺทาติ เอวํ เถเรน ปริสมชฺเฌ อตฺตโน อุกฺกํสิตภาวํ ญตฺวา อหมฺปิ เถรํ อุกฺกํสิสฺสามีติ เอวมาห.

[๘๔] น จ โข พฺราหฺมณาติ เถโร กิร จินฺเตสิ "สมฺมาสมฺพุทฺเธน วณฺณิตชฺฌานมฺปิ อตฺถิ, อวณฺณิตชฺฌานมฺปิ อตฺถิ, อยํ ปน พฺราหฺมโณ สพฺพเมว

@๔ สี., ก. โคนงฺคุฏฺฐมกฺกโฏ วณฺเณติ ปเญฺห ๑- วิสํวาเทติ, น โข ปน สกฺกา อมสฺส มุขํ โอโลเกตุํ น ปิณฺฑปาตํ ๒- รกฺขิตุํ, ปญฺหํ อุชุํ กตฺวา กเถสฺสามี"ติ อิทํ วตฺตุํ อารทฺธํ. อนฺตรํ กริตฺวาติ อพฺภนฺตรํ กริตฺวา. เอวรูปํ โข พฺราหฺมณ โส ภควา ฌานํ วณฺเณสีติ อิธ สพฺพสงฺคาหิกชฺฌานํ นาม กถิตํ.