@๔ ฉ.ม. เปเสสฺสามีติ ๕ ฉ.ม. จาเรสุํ ๖ ฉ.ม. อคฺคเหสิ ภกฺโขสิ เม"ติ อาห. นาหํ ตว ภกฺโข, ราชทูโต อหนฺติ. กตฺถ คจฺฉสีติ. ชีวสูเล นิสินฺนสฺส ปุริสสฺส สนฺติกนฺติ. มมปิ เอกํ สาสนํ หริตุํ สกฺขิสฺสสีติ. อาม สกฺขิสฺสามีติ. "ทีฆตาลสฺส ภริยา สุมนเทวราชธีตา กาฬี ปุตฺตํ วิชาตา"ติ อาโรเจยฺยาสิ. อิมสฺมึ ตาลมูเล สตฺต นิธิกุมฺภิโย ๑- อตฺถิ, ตา ตฺวํ คเณฺหยฺยาสีติ. สา "ทีฆตาลสฺส ภริยา สุมนเทวราชธีตา กาฬี ปุตฺตํ วิชาตา"ติ อุคฺโฆเสนฺตี อคมาสิ.

สุมนเทโว ยกฺขสมาคเม นิสินฺโน สุตฺวา "เอโก มนุสฺโส อมฺหากํ ปิยปวุตฺตึ อาหรติ, ปกฺโกสถ นนฺ"ติ สาสนํ สุตฺวา ปสนฺโน "อิมสฺส รุกฺขสฺส ปริมณฺฑลจฺฉายาย ผรณฏฺฐาเน นิธิกุมฺภิโย ตุยฺหํ ทมฺมี"ติ อาห. ชีวสูเล นิสินฺนปุริโส ภตฺตํ ภุญฺชิตฺวา มุขปุญฺฉนกาเล อิตฺถีผสฺโสติ ญตฺวา จูฬาย ฑํสิ, สา อสินา อตฺตโน จูฬํ ฉินฺทิตฺวา รญฺโญ สนฺติกํเยว คตา. ราชา ภตฺตโภชิตภาโว กถํ ชานิตพฺโพติ. จูฬสญฺญายาติ วตฺวา รญฺโญ อาจิกฺขิตฺวา ตํ ธนํ อาหราเปสิ. ราชา อญฺญสฺส เอตฺตกํ ธนํ นาม อตฺถีติ. นตฺถิ เทวาติ. ราชา ตสฺสา ปตึ ตสฺมึ นคเร ธนเสฏฺฐึ อกาสิ. มลฺลิกายปิ เทวิยา วตฺถุ กเถตพฺพํ. อิมานิ ตาว กุสลกมฺเม วตฺถูนิ.

นนฺทมาณวโก ปน อุปฺปลวณฺณาย เถริยา วิปฺปฏิปชฺชิ, ตสฺส มญฺจโต อุฏฺฐาย นิกฺขมิตฺวา คจฺฉนฺตสฺส มหาปฐวี ภิชฺชิตฺวา โอกาสมทาสิ, ตตฺเถว มหานรกํ ปวิฏฺโฐ. นนโทปิ โคฆาตโก ปณฺณาสวสฺสานิ โคฆาตกกมฺมํ กตฺวา เอกทิวสํ โภชนกาเล มํสํ อลภนฺโต เอกสฺส ชีวมานกโคณสฺส ชิวฺหํ ฉินฺทิตฺวา องฺคาเรสุ ปจาเปตฺวา ขาทิตุํ อารทฺโธ. อถสฺส ชิวฺหา มูเล ฉิชฺชิตฺวา ภตฺตปาติยํเยว ปติตา. โส วิจรนฺโต กาลํ กตฺวา นิรเย นิพฺพตฺติ. นนฺโทปิ ยกฺโข อญฺเญน ยกฺเขน สทฺธึ อากาเสน คจฺฉนฺโต สาริปุตฺตตฺเถรํ นโวโรปิเตหิ เกเสหิ รตฺติภาเค อชฺโฌกาเส นิสินฺนํ ทิสฺวา สีเส ปหริตุกาโม อิตรสฺส ยกฺขสฺส อาโรเจตฺวา เตน วาริยมาโนปิ ปหารํ ทตฺวา ทยฺหามิ ทยฺหามีติ วิรวนฺโต ตสฺมึเยว ฐาเน ภูมึ ปวิสิตฺวา มหานิรเย นิพฺพตฺโตติ อิมานิ อกุสลกมฺเม วตฺถูนิ.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. เทวทหสูตร”