๑๒. ทักขิณาวิภังคสูตร

12. Dakkhiṇāvibhaṅgasuttavaṇṇanā

[376] Evamme sutanti dakkhiṇāvibhaṅgasuttaṃ. Tattha mahāpajāpatigotamīti gottaṃ. Nāmakaraṇadivase panassā laddhasakkārā brāhmaṇā lakkhaṇasampattiṃ disvā "sace ayaṃ dhītaraṃ labhissati, cakkavattirañño aggamahesī bhavissati sace puttaṃ labhissati, cakkavattirājā bhavissatīti ubhayathāpi mahatīyevassā pajā bhavissatī"ti byākariṃsu. Athassā mahāpajāpatī nāmaṃ akaṃsu. Idha pana gottena saddhiṃ saṃsanditvā mahāpajāpatigotamīti vuttaṃ. Navanti ahataṃ. Sāmaṃ vāyitanti sahattheneva vāyitaṃ. Ekadivasaṃ pana dhātigaṇaparivutā sippikānaṃ vāyanaṭṭhānaṃ āgantvā vemakoṭiṃ gahetvā vāyanākāraṃ akāsi. Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ.

Kadā pana gotamiyā bhagavato dussayugaṃ dātuṃ cittaṃ uppannanti. Abhisambodhiṃ patvā paṭhamagamanena kapilapuraṃ āgatakāle. Tathāhi piṇḍāya paviṭṭhaṃ

Athassā balavasomanassaṃ uppajji. Tato cintesi "mama puttassa ekūnatiṃsavassāni agāramajjhe vasantassa antamaso mocaphalamattampi mayā dinnakameva nāhosi, idānipissa cīvarasāṭakaṃ dassāmī"ti. "imasmiṃ kho pana rājagehe bahūni mahagghāni vatthāni atthi, tāni maṃ na tosenti, sahatthā katameva maṃ toseti, sahatthā katvā dassāmī"ti cittaṃ uppādesi.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๓๒๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๒. ทักขิณาวิภังคสูตร”