[142] Sammādiṭṭhissa bhikkhave micchādiṭṭhi nijjiṇṇā hotītiādīsu avasesanikāyabhāṇakā phalaṃ kathitanti vadanti, majjhimabhāṇakā pana dasannaṃ nijjaravatthūnaṃ āgataṭṭhāne maggo kathitoti vadanti. Tattha dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi veditabbā, viditakaraṇaṭṭhena sammāñāṇaṃ. Tadadhimuttaṭṭhena sammāvimutti.

Vīsati kusalapakkhāti sammādiṭṭhiādayo dasa, "sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā"tiādinā nayena vuttā dasāti evaṃ vīsati kusalapakkhā honti. Vīsati akusalapakkhāti "micchādiṭṭhi nijjiṇṇā hotī"tiādinā nayena vuttā micchādiṭṭhiādayo dasa, "ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā"tiādinā vuttā dasa cāti evaṃ vīsati akusalapakkhā veditabbā. Mahācattārīsakoti mahāvipākadānena mahantānaṃ kusalapakkhikānañceva akusalapakkhikānañca cattārīsāya dhammānaṃ pakāsitattā mahācattārīsakoti.

Imasmiṃ ca pana sutte pañca sammādiṭṭhiyo kathitā vipassanāsammādiṭṭhi kammassakatāsammādiṭṭhi maggasammādiṭṭhi phalasammādiṭṭhi paccavekkhaṇasammādiṭṭhīti. Tattha "micchādiṭṭhiṃ micchādiṭṭhī"ti pajānātī"tiādinā nayena vuttā vipassanāsammādiṭṭhi nāma. "atthi dinnan"tiādinā nayena vuttā kammassakatā sammādiṭṭhi nāma. "sammādiṭṭhissa bhikkhave sammāsaṅkappo pahotī"ti ettha pana maggasammādiṭṭhi phalasammādiṭṭhīti dvepi kathitā. "sammāñāṇaṃ hotī"ti ettha pana paccavekkhaṇasammādiṭṭhi kathitāti veditabbā.

[143] Sammādiṭṭhiñceva bhavaṃ garahatīti micchādiṭṭhi nāmāyaṃ sobhanāti vadantopi sammādiṭṭhi nāmāyaṃ na sobhanāti vadantopi sammādiṭṭhiṃ garahati nāma. Ukkalāti ukkalajanapadavāsino. Vassabhaññāti vasso ca bhañño

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๑๓๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. มหาจัตตารีสกสูตร”