labhatī pītipāmojjaṃ amatantaṃ vijānatan"ti.

Imānīti imāni chasu dvāresu iṭṭhārammaṇe āpāthagate aniccādivasena vipassanaṃ paṭṭhapetvā nisinnassa uppannāni cha nekkhammanissitāni somanassāni.

[307] Atītanti paccuppannaṃ tāva patthetvā alabhantassa domanassaṃ uppajjatu, atīte kathaṃ uppajjatīti. Atītepi "yathā ahaṃ etarahi iṭṭhārammaṇaṃ patthetvā na labhāmi, evaṃ pubbepi patthetvā na labhin"ti anussarantassa balavadomanassaṃ uppajjati.

Anuttaresu vimokkhesūti anuttaravimokkho nāma arahattaṃ, arahatte patthanaṃ ṭhapentassāti attho. Āyatananti arahattāyatanaṃ. Pīhaṃ upaṭṭhāpayatoti patthanaṃ ṭhapentassa. Taṃ panetaṃ panetaṃ patthanaṃ ṭhapentassa uppajjati, iti patthanāmūlakattā "pihaṃ upaṭṭhāpayato"ti vuttaṃ. Imāni cha nekkhammasitāni domanassānīti imāni evaṃ chasu dvāresu iṭṭhārammaṇe āpāthagate arahatte pihaṃ upaṭṭhapetvā tadadhigamāya aniccādivasena vipassanaṃ upaṭṭhapetvā ussukkāpetuṃ asakkontassa "imampi pakkhaṃ imampi māsaṃ imampi saṃvaccharaṃ arahattaṃ pāpuṇituṃ pāpuṇituṃ nāsakkhin"ti anusocato gāmantapabbhāravāsimahāsivattherassa viya assudhārāpavattanavasena uppannadomanassāni cha nekkhammasitadomanassānīti veditabbāni. Vatthu pana sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya sakkapañhavaṇṇanāyaṃ vitthāritaṃ, icchantena tato gahetabbaṃ.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๒๘๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. สฬายตนวิภังคสูตร”