[310] Nānattāti nānā bahū anekappakāRā. Nānattasitāti nānārammaṇanissitā. Ekattāti ekā. Ekattasitāti ekārammaṇanissitā. Katamā panāyaṃ upekkhāti? heṭṭhā tāva aññāṇupekkhā vuttā, upari Chaḷaṅgupekkhā vakkhati, idha samathaupekkhā, vipassanupekkhāti dve upekkhā gahitā.

Tattha yasmā aññāva rūpe upekkhā, aññāva saddādīsu, na hi yā rūpe upekkhā, sā saddādīsu hoti. Rūpe upekkhā ca rūpameva ārammaṇaṃ karoti, na saddādayo. Rūpe upekkhābhāvañca aññā samathaupekkhā paṭhavīkasiṇaṃ ārammaṇaṃ katvā uppajjati, aññā āpokasiṇādīni. Tasmā nānattaṃ nānattasitaṃ vibhajanto atthi bhikkhave upekkhā rūpesūtiādimāha. Yasmā pana dve tīṇi vā ākāsānañcāyatanāni vā viññāṇañcāyatanādīni vā natthi, tasmā ekattaṃ ekattasitaṃ vibhajanto atthi bhikkhave upekkhā ākāsānañcāyatananissitātiādimāha.

Tattha ākāsānañcāyatanupekkhā sampayuttavasena ākāsānañcāyatananissitā, ākāsanañcāyatanakkhandhe vipassantassa vipassanupekkhā ārammaṇavasena ākāsānañcāyatananissitā. Sesāsupi eseva nayo.

Taṃ pajahathāti ettha arūpāvacarasamāpattiupekkhāya rūpāvacarasamāpattiupekkhaṃ pajahāpeti, arūpāvacaravipassanupekkhāya rūpāvacaravipassanupekkhaṃ.

เล่มที่ ๑๔ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์๒๘๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. สฬายตนวิภังคสูตร”