@3 cha.Ma. pañhabyākaraṇe 4 cha.Ma. evañca Bhagavā paṭipannakānaṃ dhammaṃ deseti. Yattha pana icchācāre ṭhitā ekacce moghapurisā honti, tatra bhagavā passati "ime imaṃ pañhaṃ uggahetvā ajānitvāva jānantā viya appatte pattasaññino hutvā gāmanigamādīsu visevamānā vicarissanti, tantesaṃ bhavissati dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā"ti, evamassāyaṃ icchācāre ṭhitānaṃ kāraṇā paṭipannakānampi atthāya "dhammaṃ desessāmī"ti uppannassa cittassa aññathābhāvo hoti. Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ.

[58] Lokāmisādhimuttoti vaṭṭāmisakāmāmisalokāmisabhūtesu pañcasu kāmaguṇesu adhimutto tanninno taggaruko tappabbhāro. Tappaṭirūpīti kāmaguṇasabhāvo. Āneñjapaṭisaṃyuttāyāti āneñjasamāpattipaṭisaṃyuttāya. Saṃseyyāti katheyya. Āneñjasaṃyojanena hi kho visaṃyuttoti āneñjasamāpattisaṃyojanena visaṃsaṭṭho. Lokāmisādhimuttoti evarūpo hi lūkhacīvaradharo mattikāpattaṃ ādāya attano sadisehi katipayehi saddhiṃ paccantaṃ janapadaṃ gacchati, gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhakāle manussā disvā "mahāpaṃsukūlikā āgatā"ti yāgubhattādīni sampādetvā sakkaccaṃ dānaṃ denti, bhattakicce niṭṭhite anumodanaṃ sutvā "svepi bhante idheva piṇḍāya pavisathā"ti vadanti. Alaṃ upāsakā, ajjāpi vo bahunnaṃ dinnanti. Tenahi bhante antovassaṃ idha vaseyyāthāti adhivāsetvā vihāramaggaṃ pucchitvā vihāraṃ gacchanti. Tattha senāsanaṃ gahetvā pattacīvaraṃ paṭisāmenti. Sāyaṃ eko āvāsiko te bhikkhū pucchati "kattha piṇḍāya caritthā"ti? asukagāmeti. Bhikkhāsampannāti? āma evarūpā nāma manussānaṃ saddhā hoti. "ajjeva nu kho ete edisā, niccampi edisā"ti? saddhā te manussā niccampi edisā, te nissāyeva ayaṃ vihāro vaḍḍhatīti. Tato te paṃsukūlikā punappunaṃ tesaṃ vaṇṇaṃ kathenti, divasāvasesaṃ kathetvā rattimpi kathenti. Ettāvatā icchācāre ṭhitassa sīsaṃ nikkhantaṃ hoti udaraṃ phālitaṃ. Evaṃ lokāmisādhimutto veditabbo.

[59] Idāni āneñjasamāpattilābhiadhimānikaṃ dassento ṭhānaṃ kho panetantiādimāha. Āneñjadhimuttassāti kilesasiñcanavirahitāsu heṭṭhimāsu chasu