ด้วยเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า หิริ อีสา ดังนี้.

ชื่อว่ามนะ เพราะอรรถว่ารู้. คำว่า มนะ นี้เป็นชื่อของจิต. แต่ในที่นี้ท่านประสงค์เอาสมาธิที่ประกอบด้วยมนะนั้นโดยยกมนะขึ้นเป็นประธาน.

บทว่า โยตฺตํ ได้แก่ เครื่องผูกคือเชือก.

เชือกนั้นมี ๓ อย่าง คือเป็นเครื่องผูกแอกกับงอนไถ ๑ เป็นเครื่องผูกโคงานกับแอก ๑ เป็นเครื่องล่ามโคงานต่อกันกับนายสารถี ๑.

เล่มที่ ๑๕ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค๑,๒๒๓

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กสิสูตร”