บทว่า อิตฺถี อธิบายว่า มลทินภายนอกที่เหลือ (นอกจากมลทินของพรหมจรรย์) บุคคลอาจเพื่อชำระล้างให้สะอาดได้โดยการตกแต่งแก้ไขให้ปราศจากไปเป็นต้น ส่วนผู้ที่ถูกต้องมลทิน คือมาตุคาม ไม่อาจเพื่อให้บริสุทธิ์ได้ เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า หญิงเป็นมลทิน ดังนี้.

บทว่า เอตฺถ แปลว่า หมู่สัตว์ย่อมติดอยู่ในหญิงนี้.

บทว่า ตโป ความว่า เป็นชื่อของอินทรีย์สังวร ธุดงคคุณและทุกกรกิริยา แต่ในที่นี้ ยกเว้นทุกกรกิริยาเสีย จึงสมควรเป็นปฏิปทาที่เผากิเลสแม้ทั้งหมด.

บทว่า พฺรหฺมจริยํ ได้แก่ เมถุนวิรัติ ดังนี้แล. จบอรรถกถาอุปปถสูตรที่ ๘

เล่มที่ ๑๕ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค๔๙๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. อุปปถสูตร”