บทว่า โย เป็น เพียงนิบาต. ท่านอธิบายไว้ดังนี้ว่า กามสัญญาทั้งหลายไม่ได้ คือไม่รุมล้อมบุคคลนั้นผู้เพ่งมากด้วยฌานอย่างไหน.

บทว่า ปสฺสทฺธกาโย ได้แก่ ที่ชื่อว่า มีกายสงบแล้วเพราะกาย คืออัสสาสปัสสาสะสงบแล้วด้วยจตุตถฌาน.

บทว่า สุวิมุตฺตจิตฺโต ได้แก่ ชื่อว่ามีจิตหลุดพ้นด้วยดี ด้วยวิมุตติสัมปยุตด้วยพระอรหัตผล.

บทว่า อสงฺขราโน ได้แก่ ไม่ปรุงแต่งอภิสังขารคือกรรม ๓.

เล่มที่ ๑๕ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค๙๖๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. มารธีตุสูตร”