๘-๑๐. กกุธสุตฺตาทิวณฺณนา

[๙๙-๑๐๑] อฏฺฐเม กกุโธ เทวปุตโตติ อยํ กิร โกลนคเร มหาโมคฺ- คลฺลานตฺเถรสฺส อุปฏฺฐากปุตฺโต ทหรกาเลเยว เถรสฺส สนฺติเก วสนฺโต ฌานํ นิพฺพตฺเตตฺวา กาลกโต พฺรหฺมโลเก อุปฺปชฺชิ. ตตฺราปิ นํ กกุโธ พฺรหฺมาเตฺวว ชานนฺติ. ๑- นนฺทสีติ ตุสฺสิ. ๒- กึ ลทฺธาติ ตุฏฺฐี นาม กิญฺจิ มนาปํ ลภิตฺวา โหติ, ตสฺมา เอวมาห. กึ ชิยิตฺถาติ ยสฺส ๓- หิ กิญฺจิ มนาปํ จีวราทิวตฺถุ ชิณฺณํ ๔- โหติ, โส โสจติ, ตสฺมา เอวมาห. อรตี นาภิกีรตีติ อุกฺกณฺฐิกา ๕- นาภิภวติ. อฆชาตสฺสาติ ทุกฺขชาตสฺส, วฏฺฏทุกฺเข ฐิตสฺสาติ อตฺโถ. นนฺทิชาตสฺสาติ ชาตตณฺหสฺส. อฆนฺติ เอวรูปสฺส หิ วฏฺฏทุกฺขํ อาคตเมว โหติ. "ทุกฺขี สุขํ ปตฺถยตี"ติ หิ วุตฺตํ. อิติ อฆชาตสฺส นนฺทิ โหติ, สุขปริณาเม ๖- ปน ทุกฺขํ อาคตเมวาติ นนฺทิชาตสฺส อฆํ โหติ. อฏฺฐมํ. นวมํ วุตฺตตฺถเมว.