๖. สปฺปสุตฺตวณฺณนา

[๑๔๒] ฉฏฺเฐ โสณฺฑิกา กิลญฺชนฺติ สุราการกานํ ปิฐปตฺถรณกิลญฺชํ. ๑- โกสลิกา ๒- กํสจาฏีติ ๓- โกสลรญฺโญ รถจกฺกปฺปมาณา ปริโภคจาฏิ. ๓- คฬคฬายนฺเตติ คชฺเชนฺเต. ๔- กมฺมารคคฺคริยาติ กมฺมารุทฺธนปนาฬิยา. ธมมานายาติ ภสฺมวาเตน ๕- ปูริยมานาย. อิติ วิทิตฺวาติ "สมโณ โคตโม ปธานมนุยุตฺโต สุขนิสินฺโน, ฆฏฺฏยิสฺสามิ นนฺ"ติ วุตฺตปฺปการํ อตฺตภาวํ มาเปตฺวา ปธานภูมิยํ ๖- อิโต จิโต จ สญฺจรนฺตํ ๗- วิชฺชุลตาโลเกน ทิสฺวา "โก นุโข เอโส สตฺโต"ติ อาวชฺเชนฺโต "มาโร อยนฺ"ติ เอวํ วิทิตฺวา.

สุญฺญเคหานีติ สุญฺญาคารานิ. เสยฺยาติ เสยฺยตฺถาย, ฐสฺสามิ จงฺกมิสฺสามิ นิสีทิสฺสามิ นิปชฺชิสฺสามีติ เอตทตฺถาย โย สุญฺญาคารานิ เสวตีติ อตฺโถ. โส มุนิ อตฺตสญฺญโตติ โส พุทฺธมุนิ หตฺถปาทกุกฺกุจฺจาภาเวน สญฺญตฺตภาโว. โวสฺสชฺช จเรยฺย ตตฺถ โสติ โส ตสฺมึ อตฺตภาเว อาลยํ นิกนฺตึ โวสฺสชฺชิตฺวา ปหาย จเรยฺย. ปฏิรูปํ หิ ตถาวิธสฺส ตนฺติ ตาทิสสฺส ตํสณฺฐิตสฺส พุทฺธมุนิโน ตํ อตฺตภาเว นิกนฺตึ โวสฺสชฺเชตฺวา จรณํ นาม ปฏิรูปํ ยุตฺตํ อนุจฺฉวิกํ.

จรกาติ สีหพฺยคฺฆาทิกา สญฺจรณสตฺตา. เภรวาติ สวิญฺญาณกาวิญฺญาณกา เภรวา. ตตฺถ สวิญฺญาณกา สีหพฺยคฺฆาทโย, อวิญฺญาณกา รตฺติภาเค ขาณุวมฺมิกาทโย. เตปิ หิ ตสฺมึ กาเล ยกฺขา วิย อุปฏฺฐหนฺติ, รชฺชุวลฺลิยาทีนิ ๘- สปฺปา วิย อุปฏฺฐหนฺติ. ตตฺถาติ เตสุ เภรเวสุ สุญฺญาคารคโต พุทฺธมุนิ โลมหํสมตฺตกํปิ ๙- น กโรติ.