๓. สูจิโลมสุตฺตวณฺณนา

[๒๓๗] ตติเย คยายนฺติ คยาคาเม, คยาย อวิทูเร นิวิฏฺฐคามํ อุปนิสฺสายาติ อตฺโถ. ฏงฺกิตมญฺเจติ ทีฆมญฺเจ ปาทมชฺเฌ วิชฺฌิตฺวา อฏนิโย ปเวเสตฺวา กตมญฺเจ. ตสฺส "อิทํ อุปริ, อิทํ เหฏฺฐา"ติ นตฺถิ, ปริวตฺเตตฺวา อตฺถโตปิ ตาทิโสว โหติ, ตํ เทวฏฺฐาเน ฐเปนฺติ. จตุนฺนํ ปาสาณานํ อุปริ ปาสาณํ อตฺถริตฺวา กตเคหํ ๕- "ฏงฺกิตมญฺโจ"ติ วุจฺจติ. สูจิโลมสฺสาติ กถินสูจิสทิสโลมสฺส. โส กิร กสฺสปสฺส ภควโต สาสเน ปพฺพชิตฺวา ทูรฏฺฐานโต อาคโต เสทมลคฺคหิเตน คตฺเตน สุปญฺญตฺตํ สํฆิกมญฺจํ อนาทเรน อปจฺจตฺถริตฺวา นิปชฺชิ, ตสฺส ปริสุทฺธสีลสฺส ตํ กมฺมํ สุทฺธวตฺเถ กาฬกํ วิย อโหสิ. โส ตสฺมึ อตฺตภาเว วิเสสํ นิพฺพตฺเตตุํ อสกฺโกนฺโต กาลํ กตฺวา คยาคามทฺวาเร สงฺการฏฺฐาเน ยกฺโข หุตฺวา นิพฺพตฺติ นิพฺพตฺตมตฺตสฺเสว จสฺส สกลสรีรํ กถินสูจีหิ ควจฺจิตํ ๖- วิย ชาตํ.

อเถกทิวสํ ภควา ปจฺจูสสมเย โลกํ โวโลเกนฺโต ตํ ยกฺขํ ปฐมาวชฺชนสฺเสว ๗- อาปาถํ อาคตํ ทิสฺวา "อยํ เอกํ พุทฺธนฺตรํ มหาทุกฺขํ อนุภวิ, กินฺนุ ขฺวสฺส มํ อาคมฺม โสตฺถิการณํ ภเวยฺยา"ติ อาวชฺเชนฺโต ปฐมมคฺคสฺส