๖. อจฺฉราสุตฺตวณฺณนา

[๔๖] ฉฏฺเฐ อจฺฉราคณสงฺฆุฏฺฐนฺติ อยํ กิร เทวปุตฺโต สตฺถุ สาสเน ปพฺพชิตฺวา วตฺตปฏิปตฺตึ ปูรยมาโน ปญฺจวสฺสกาเล ปวาเรตฺวา เทฺว มาติกา ปคุณา ๑- กตฺวา กมฺมากมฺมํ อุคฺคเหตฺวา จิตฺตรุจิตํ ๒- กมฺมฏฺฐานํ อุคฺคณฺหิตฺวา สลฺลหุกวุตฺติโก อรญฺญํ ปวิสิตฺวา โย ภควตา มชฺฌิมยาโม สยนสฺส โกฏฺฐาโสติ อนุญฺญาโต, ตสฺมึปิ สมฺปตฺเต "ปมาทสฺส ภายามี"ติ มญฺจกํ อุกฺขิปิตฺวา รตฺตึ จ ทิวา จ นีราหาโร กมฺมฏฺฐานเมว มนสากาสิ.

อถสฺส อพฺภนฺตเร สตฺถกวาตา อุปฺปชฺชิตฺวา ชีวิตํ ปริยาทิยึสุ. โส ธุรสฺมึเยว กาลมกาสิ. โย หิ โกจิ ภิกฺขุ จงฺกเม จงฺกมมาโน วา อาลมฺพนขนฺธํ ๓- นิสฺสาย ฐิโต วา จงฺกมโกฏิยํ จีวรํ สีเส ฐเปตฺวา นิสินฺโน วา นิปนฺโน วา ปริสมชฺเฌ อลงฺกตธมฺมาสเน ธมฺมํ เทเสนฺโต วา กาลํ กโรติ, สพฺโพ โส ธุรสฺมึ กาลํ กโรติ นาม. อิติ อยํปิ จงฺกมเน กาลํ กตฺวา อุปนิสฺสยมนฺทตาย อาสวกฺขยํ อปฺปตฺโต ตาวตึสภวเน มหาวิมานทฺวาเร นิทฺทายิตฺวา ปพุชฺฌนฺโต วิย ปฏิสนฺธึ อคฺคเหสิ. ตาวเทวสฺส สุวณฺณโตรณํ วิย ติคาวุโต อตฺตภาโว นิพฺพตฺติ.

อนฺโต วิมาเน สหสฺสมตฺตา อจฺฉรา ตํ ทิสฺวา "วิมานสามิโก เทวปุตฺโต อาคโต, รมยิสฺสาม ๔- นนฺ"ติ ตุริยานิ ๕- คเหตฺวา ปริวารยึสุ. เทวปุตฺโต น ตาว จุตภาวํ ๖- ชานาติ, ปพฺพชิตสญฺญีเยว อจฺฉรา โอโลเกตฺวา วิหารจาริกํ อาคตํ มาตุคามํ ทิสฺวา ลชฺชี ปํสุกุลิโก วิย อุปริ ฐิตํ ฆนทุกุลํ เอกํสํ กโรนฺโต อํสกูฏํ ปฏิจฺฉาเทตฺวา อินฺทฺริยานิ โอกฺขิปิตฺวา อโธมุโข อฏฺฐาสิ. ตสฺส กายวิกาเรเนว ตา เทวตา "สมณเทวปุตฺโต อยนฺ"ติ ญตฺวา เอวมาหํสุ "อยฺย เทวปุตฺต เทวโลโก นามายํ, น สมณธมฺมสฺส กรโณกาโส, สมฺปตฺติอนุภวโนกาโส"ติ. โส ตเถว อฏฺฐาสิ. เทวตา "น ตาวายํ สลฺลกฺเขตี"ติ ตุริยานิ ๕- ปคฺคณฺหึสุ. โส ตถาปิ อโนโลเกนฺโตว อฏฺฐาสิ.