๗. สมยสุตฺตวณฺณนา

[๓๗] สตฺตเม สกฺเกสูติ "สกฺยา วต โภ กุมารา"ติ ๑- อุทานํ ปฏิจฺจ สกฺกาติ ลทฺธนามานํ รากุมารานํ นิวาโส เอโกปิ ชนปโท รุฬฺหิสทฺเทน สกฺกาติ วุจฺจติ. ตสฺมึ สกฺเกสุ ชนปเท. มหาวเนติ สยํ ชาเต อโรปิเต หิมวนฺเตน สทฺธึ เอกาพทฺเธ มหาวเน. สพฺเพเหว อรหนฺเตหีติ อิมํ สุตฺตํ กถิตทิวเสเยว ปตฺตอรหนฺเตหิ.

ตตฺรายํ อนุปุพฺพีกถา:- สากิยโกลิยา กิร กปิลวตฺถุนครสฺส จ โกลิยนครสฺส จ อนฺตเร โรหิณึ นาม นทึ เอเกเนว อาวรเณน พนฺธาเปตฺวา สสฺสานิ กาเรนฺติ. อถ เชฏฺฐมูลมาเส สสฺเสสุ มิลายนฺเตสุ อุภยนครวาสิกานํ กมฺมกรา ๒- สนฺนิปตึสุ. ตตฺถ โลกิยนครวาสิโน อาหํสุ "อิทํ อุทกํ อุภโต หริยมานํ ๓- น ตุมฺหากํ, น อมฺหากํ ปโหสฺสติ, ๔- อมฺหากํ ปน สสฺสํ เอกอุทเกเนว นิปฺผชฺชิสฺสติ, อิทํ อุทกํ อมฺหากํ เทถา"ติ. กปิลวตฺถุวาสิโน อาหํสุ "ตุเมฺหสุ โกฏฺเฐ ปูเรตฺวา ฐิเตสุ มยํ รตฺตสุวณฺณนีลมณิกาฬกหาปเณ จ คเหตฺวา ปจฺฉิปสิพฺพกาทิหตฺถา น สกฺขิสฺสาม ตุมฺหากํ ฆรทฺวาเร วิจริตุํ, อมฺหากํปิ สสฺสํ เอเกเนว อุทเกน นิปฺผชฺชิสฺสติ, อิทํ อุทกํ อมฺหากํ เทถา"ติ. "น มยํ ทสฺสามา"ติ. "มยํปิ น ทสฺสามา"ติ. เอวํ กถํ วฑฺเฒตฺวา เอโก อุฏฺฐาย เอกสฺส ปหารํ อทาสิ, โสปิ อญฺญสฺสาติ เอวํ อญฺญมญฺญํ ปหริตฺวา ราชกุลานํ ชาตึ ฆฏฺเฏตฺวา กลหํ วฑฺฒยึสุ.

โกลิยกมฺมกรา ๒- วทนฺติ "ตุเมฺห กปิลวตฺถุวาสิโน ๕- ทารเก คเหตฺวา ตชฺเชถ, ๖- เย โสณสิงฺคาลาทโย วิย อตฺตโน ภคินีหิ สทฺธึ สํวาสํ วสึสุ, เอเตสํ