เชตวเนติ เชตสฺส ราชกุมารสฺส วเน. ตํ หิ เตน โรปิตํ สํวฑฺฒิตํ ปริปาลิตํ อโหสิ, ตสฺมา "เชตวนนฺ"ติ สงฺขํ คตํ. ตสฺมึ เชตวเน. อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเมติ อนาถปิณฺฑิเกน คหปตินา จตุปญฺญาสหิรญฺญโกฏิปริจฺจาเคน พุทฺธปฺปมุขสฺส ภิกฺขุสํฆสฺส นิยฺยาติตตฺตา ๑- "อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราโม"ติ สงฺขํ คเต อาราเม. อยเมตฺถ สงฺเขโป, วิตฺถาโร ปน ปปญฺจสูทนิยา มชฺฌิมฏฺฐกถายํ สพฺพาสวสุตฺตวณฺณนายํ วุตฺโต.

ตตฺถ สิยา:- ยทิ ตาว ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ, "เชตวเน"ติ น วตฺตพฺพํ. อถ ตตฺถ วิหรติ, "สาวตฺถิยนฺ"ติ น วตฺตพฺพํ. น หิ สกฺกา อุภยตฺถ เอกํ สมยํ วิหริตุนฺติ. น โข ปเนตํ เอวํ ทฏฺฐพฺพํ.

นนุ อโวจุมฺห "สมีปตฺเถ ภุมฺมวจนนฺ"ติ. ตสฺมา ยถา คงฺคายมุนาทีนํ สมีเป โคยูถานิ จรนฺตานิ "คงฺคาย จรนฺติ, ยมุนาย จรนฺตี"ติ วุจฺจติ, เอวมิธาปิ ยทิทํ สาวตฺถิยา สมีเป เชตวนํ, ตตฺถ วิหรนฺโต วุจฺจติ "สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน"ติ. โคจรคามนิทสฺสนตฺถํ หิสฺส สาวตฺถิวจนํ, ปพฺพชิตานุรูปนิวาสนฏฺฐานทสฺสนตฺถํ ๒- เสสวจนํ.

อญฺญตรา เทวตาติ นามโคตฺตวเสน อปากฏา เอกา เทวตาติ อตฺโถ. "อภิชานาติ โน ภนฺเต ภควา. อหุ ญาตญฺญตรสฺส ๓- มเหสกฺขสฺส ยกฺขสฺส สงฺขิตฺเตน ตณฺหาสงฺขยวิมุตฺตึ ภาสิตา"ติ ๔- เอตฺถ ปน อภิญฺญาโต สกฺโกปิ เทวราชา "อญฺญตโร"ติ วุตฺโต. "เทวตา"ติ จ อิทํ เทวานํปิ เทวธีตานํปิ สาธารณวจนํ. อิมสฺมึ ปนตฺเถ เทโว ๕- อธิปฺเปโต, โส จ โข รูปาวจรานํ เทวานํ อญฺญตโร.