@๓ ฉ.ม., อิ. อนฺตรามคฺเคนํ ๔ ฉ.ม., อิ. โรปาเปตฺวา * ฉ.ม. ปพฺพตูปมสุตฺตวณฺณนา กตนฺ'ติ, อถายํ ราชา มงฺกุ หุตฺวา สงฺขมฺภิตุํ ๑- น สกฺกุเณยฺย, ปริยาเยน ธมฺมํ กเถนฺตสฺเสว เม สลฺลกฺเขสฺสตี"ติ ธมฺมเทสนํ อารภนฺโต ตํ กึ มญฺญสีติอาทิมาห. ตตฺถ สทฺธายิโกติ สทฺธาตพฺโพ, ยสฺส ตฺวํ วจนํ สทฺทหสีติ อตฺโถ. ปจฺจยิโกติ ตสฺเสว เววจนํ, ยสฺส วจนํ ปฏิยายสีติ ๒- อตฺโถ. อพฺภสมนฺติ อากาสสมํ. นิปฺโปเถนฺโต อาคจฺฉตีติ ปฐวีตลโต ยาว อกนิฏฺฐพฺรหฺมโลกา สพฺพสตฺเต สณหกรณียํ ติลจุณฺณํ วิย กโรนฺโต ปึสนฺโต ๓- อาคจฺฉติ.

อญฺญตฺร ธมฺมจริยายาติ ฐเปตฺวา ธมฺมจริยํ อญฺญํ กตฺตพฺพํ นตฺถิ, ทสกุสลกมฺมปถสงฺขาตา ธมฺมจริยาว กตฺตพฺพา ภนฺเตติ. สมจริยาทีนิ ตสฺเสว เววจนานิ. อาโรเจมีติ อาจิกฺขามิ. ปฏิเวทยามีติ ชานาเปมิ. อธิวตฺตตีติ อชฺโฌตฺถรติ. หตฺถิยุทฺธานีติ นาฬาคิริสทิเส เหมกปฺปเน นาเค อารุยฺห ยุชฺฌิตพฺพยุตฺตานิ ๔- คตีติ นิปฺผตฺติ. วิสโยติ โอกาโส, สมตฺถภาโว วา. น หิ สกฺกา เตหิ ชรามรณํ ปฏิพาหิตุํ. มนฺติโน มหามตฺตาติ มนฺตสมฺปนฺนา มโหสถวิธุรปณฺฑิตสทิสมหามจฺจา. ภูมิคตนฺติ มหาโลหกุมฺภิโย ปูเรตฺวา ภูมิยํ ฐปิตํ. เวหาสฏฺฐนฺติ จมฺมปสิพฺพเก ปูเรตฺวา ตุลาสงฺฆาฏาทีสุ ลคฺเคตฺวา เจว นิยุหาทีสุ ๕- จ ปูเรตฺวา ฐปิตํ. อุปลาเปตุนฺติ อญฺญมญฺญํ ภินฺทิตุํ. ยถา เทฺว ชนา เอเกน มคฺเคน น คจฺฉนฺติ, เอวํ กาตุํ.

นภํ อาหจฺจาติ อากาสํ ปูเรตฺวา. เอวํ ชรา จ มจฺจุ จาติ อิธ ๖- เทฺวเยว ปพฺพตา คหิตา, ราโชวาเท ปน "ชรา อาคญฺฉิ ๗- สพฺพํ โยพฺพนํ วิลุมฺปมานาปี"ติ เอวํ ชรา มรณํ พฺยาธิ วิปตฺตีติ จตฺตาโรเปเต อาคตาว. ตสฺมาติ ยสฺมา หตฺถิยุทฺธาทีหิ ชรามรณํ ชินิตุํ น สกฺกา, ตสฺมา. สทฺธํ นิเวสเยติ สทฺธํ นิเวเสยฺย ปติฏฺฐาเปยฺยาติ. ปญฺจมํ.

ตติโย ภาโค.

เล่มที่ ๑๕ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค๓๕๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. ปัพพโตปมสูตร”