เอตฺถ จ ปวตฺตสีสํ ๔- กิเลสสีสนฺติ เทฺว สีสานิ. เอตฺถ ปวตฺตสีสี นาม ชีวิตินฺทฺริยํ, กิเลสสีสํ นาม อวิชฺชา. เตสุ ชีวิตินฺทฺริยํ จุติจิตฺตํ เขเปติ, อวิชฺชา มคฺคจิตฺตํ. ทฺวินฺนํ จิตฺตานํ เอกโต อุปฺปาโท นตฺถิ. มคฺคานนฺตรํ ปน ผลํ, ผลานนฺตรํ ภวงฺคํ, ภวงฺคโต วุฏฺฐาย ปจฺจเวกฺขณํ, ตํ ปริปุณฺณํ วา โหติ

@๓ อภิ. ปุคฺ. ๓๖/๑๖/๑๒๐ เอกกปุคฺคลปญฺญตฺติ ๔ ฉ.ม., อิ. ปวตฺติสีสํ อปริปุณฺณํ วา. ติขิเณน อสินา สีเส ฉิชฺชนฺเตปิ หิ เอโก วา เทฺว วา ปจฺจเวกฺขณวารา ๑- วา อวสฺสํ อุปฺปชฺชนฺติเยว, จิตฺตานํ ปน ลหุปริวตฺติตาย อาสวกฺขโย จ ชีวิตปริยาทานํ จ เอกกฺขเณเยว วิย ปญฺญายติ.

สมูลํ ตณฺหํ อพฺพุยฺหาติ อวิชฺชามูเลน สมูลกํ ตณฺหํ อรหตฺตมคฺเคน อุปฺปาเฏตฺวา. ปรินิพฺพุโตติ อนุปาทิเสสนิพฺพาเนน ปรินิพฺพุโต.

เล่มที่ ๑๕ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค๓๙๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. โคธิกสูตร”