สพฺโพปิ เจส อวหนนฏฺเฐน จ ราสฏฺเฐน จ โอโฆติ เวทิตพฺโพ. อวหนนฏฺเฐนาติ อโธ คมนฏฺเฐน. อยํ หิ อตฺตโน วสํ คเต สตฺเต อโธ คเมติ, นิรยาทิเภทาย ทุคฺคิตยํเยว นิพฺพตฺเตติ, อุปริภาวํ วา ๑- นิพฺพานํ คนฺตุํ อเทนฺโต อโธ ตีสุ ภเวสุ จตูสุ โยนีสุ ปญฺจสุ คตีสุ สตฺตสุ วิญฺญาณฏฺฐิตีสุ นวสุ สตฺตาวาเสสุ จ คเมตีติปิ อตฺโถ. ราสฏฺเฐนาติ มหนฺตฏฺเฐน. มหา เหโส กิเลสราสิ อวีจิโต ปฏฺฐาย ยาว ภวคฺคา ปตฺถโฏ, ยทิทํ ปญฺจสุ กามคุเณสุ ฉนฺทราโค นาม. เสเสสุปิ เอเสว นโย. เอวมยํ ราสฏฺเฐนาปิ โอโฆติ เวทิตพฺโพ. อตรีติ อิมํ จตุพฺพิธํปิ โอฆํ เกน นุ ตฺวํ มาริส การเณน ติณฺโณติ ปุจฺฉติ.

อถสฺสา ภควา ปญฺหํ วิสฺสชฺเชนฺโต อปฺปติฏฺฐํ ขฺวาหนฺติอาทิมาห. ตตฺถ อปฺปติฏฺฐนฺติ อปฺปติฏฺฐหนฺโต. อนายูหนฺติ อนายูหนฺโต, อวายมนฺโตติ อตฺโถ. อิติ ภควา คุยฺหํ ๒- ปฏิจฺฉนฺนํ กตฺวา ปญฺหํ กเถสิ. เทวตาปิ นํ สุตฺวา "พาหิรกนฺตาว โอฆนฺตรนฺตา นาม ฐาตพฺพฏฐาเน ติฏฺฐนฺตา ตริตพฺพฏฺฐาเน อายูหนฺตา ตรนฺติ, อยํ ปน เอวํ ๓- อวีจิโต ๔- ยาว ภวคฺคา วิตฺถตํ ๕- กิเลโสฆํ กิเลสราสึ อปฺปติฏฺฐหนฺโต อนายูหนฺโต อตรินฺติ อาห. กินฺนุ โข เอตนฺ"ติ ๖- วิมตึ ปกฺขนฺตา ๗- ปญฺหสฺส อตฺถํ น อญฺญาสิ.

กึ ปน ภควตา ยถา สตฺตา น ชานนฺติ, เอวํ กถนตฺถาย ปารมิโย ปูเรตฺวา สพฺพญฺญุตา ปฏิวิทฺธาติ? น เอตทตฺถาย ปฏิวิทฺธา, เทฺว ปน ภควโต เทสนา นิคฺคหมุเขน จ อนุคฺคหมุเขน จ. ตตฺถ เย ปณฺฑิตมานิโน โหนฺติ อญฺญาเตปิ ญาตสญฺญิโน ปญฺจสตา พฺราหฺมณปพฺพชิตา วิย, เตสํ มานนิคฺคหตฺถํ ยถา น ชานนฺติ, เอวํ มูลปริยายาทิสทิสํ ธมฺมํ เทเสติ. อยํ นิคฺคหมุเขน เทสนา. วุตฺตมฺปิ เจตํ "นิคฺคยฺห นิคฺคยฺหาหํ อานนฺท วกฺขามิ, ปคฺคยฺห ปคฺคยฺหาหํ อานนฺท วกฺขามิ, โย สาโร, โส ฐสฺสตี"ติ. ๘- เย ปน อุชุกา