@๖ ฉ.ม. กนกสิขรํ อิ. จ กนกคิริสิขรํ ๗ ฉ.ม. สมฺปริวาเรตฺวา ทสฺสเนน อติตฺตํ นิกฺขิตฺตกมฺมนฺตํ ชนํ ทิสฺวา กมฺมภงฺคํ เม กาตุํ อาคโต"ติ อนตฺตมนตา อโหสิ, ตสฺมา เอวมาห. ภควโต จ ลกฺขณสมฺปตฺตึ ทิสฺวา "สจายํ กมฺมนฺเต อปโยชยิสฺส, สกลชมฺพูทีเป มนุสฺสานํ สีเส จูฬามณิ วิย อภวิสฺส, โก นามสฺส อตฺโถ น สมฺปชฺชิสฺสติ, เอวเมว อลสตาย กมฺมนฺเต อปฺปโยเชตฺวา วปฺปมงฺคลาทีสุ ปิณฺฑาย จรตี"ติปิสฺส อนตฺตมนตา อโหสิ. เตนาห "อหํ โข สมณ กสามิ จ วปามิ จ, กสิตฺวา จ วปิตฺวา จ ภุญฺชามี"ติ.

อยํ กิรสฺส อธิปฺปาโย:- มยฺหํปิ ตาว กมฺมนฺตา น พฺยาปชฺชนฺติ, น จมฺหิ ยถา ตฺวํ เอวํ ลกฺขณสมฺปนฺโน, ตฺวํปิ กสิตฺวา จ วปิตฺวา จ ภุญฺชสฺสุ, โก เต อตฺโถ น สมฺปชฺเชยฺย เอวํ ลกฺขณสมฺปนฺนสฺสาติ. อปิจายํ อสฺโสสิ "สกฺยราชกุเล กิร กุมาโร อุปฺปนฺโน, โส จกฺกวตฺติรชฺชํ ปหาย ปพฺพชิโต"ติ ตสฺมา อิทานิ "อยํ โส"ติ ญตฺวา "จกฺกวตฺติรชฺชํ ปหาย กิลนฺโตสี"ติ อุปารมฺภํ อาโรเปนฺโต เอวมาห. อปิจ ติกฺขปญฺโญ เอส พฺราหฺมโณ, น ภควนฺตํ อปสาเทนฺโต ภณติ, ภควโต ปน รูปสมฺปตฺตึ ทิสฺวา ปุญฺญสมฺปตฺตึ สมฺภาวยมาโน กถาปวตฺตนตฺถํปิ เอวมาห. อถ ภควา เวเนยฺยวเสน สเทวเก โลเก อคฺคกสฺสกวปฺปกภาวํ อตฺตโน ทสฺเสนฺโต อหมฺปิ โข พฺราหฺมณาติอาทิมาห.

อถ พฺราหฺมโณ จินฺเตสิ:- "อยํ สมโณ `อหมฺปิ กสามิ จ วปามิ จา'ติ ภณติ, น จสฺส โอฬาริกานิ ยุคนงฺคลาทีนิ กสิภณฺฑานิ ปสฺสามิ, กึ นุ โข มุสา ภณตี"ติ ภควนฺตํ ปาทตลโต ปฏฺฐาย ยาว เกสนฺตา ๑- โอโลกยมาโน องฺควิชฺชาย กตาธิการตฺตา ทฺวตฺตึสวรลกฺขณสมฺปตฺติมสฺส ญตฺวา "อฏฺฐานเมตํ, ยํ เอวรูโป มุสา ภเณยฺยา"ติ สญฺชาตพหุมาโน ภควติ สมณวาทํ ปหาย โคตฺเตน ภควนฺตํ สมุทาจรมาโน น โข ปน มยํ ปสฺสาม โภโต โคตมสฺสาติอาทิมาห. ภควา ปน ยสฺมา ปุพฺพธมฺมสภาคตาย กถํ ๒- นาม พุทฺธานํ อานุภาโว, ตสฺมา พุทฺธานุภาวํ ทีเปนฺโต สทฺธา พีชนฺติอาทิมาห.

กา ปเนตฺถ ปุพฺพธมฺมสภาคตา, นนุ พฺราหฺมเณน ภควา นงฺคลาทิกสิ- สมฺภารสมาโยคํ ปุฏฺโฐ อปุจฺฉิตสฺส ๓- พีชสฺส สภาคตาย อาห "สทฺธา พีชนฺ"ติ,