@๔ ฉ.ม. ปูเรตฺวา ๕ ฉ.ม. นาคทตฺโต ขีรสลากํ อทาสิ. เตนสฺส เอวํ ๑- โภชนํ อุปฺปชฺชติ. เอวํ เถโร ทฺวาทส วสฺสานิ วสิตฺวา อตฺตโน อายุสงฺขารํ โอโลเกนฺโต ปริกฺขีณภาวํ ญตฺวา "กตฺถ ปรินิพฺพายิสฺสามี"ติ จินฺเตตฺวา "หตฺถินาเคหิ มํ ทฺวาทส วสฺสานิ อุปฏฺฐหนฺเตหิ ทุกฺกรํ กตํ, สตฺถารํ อนุชานาเปตฺวา เอเตสํเยว สนฺติเก ปรินิพฺพายิสฺสามี"ติ อากาเสน ภควโต สนฺติกํ อคมาสิ. เตน วุตฺตํ "สุจิรสฺเสว เยน ภควา เตนุปสงฺกมี"ติ.

นามญฺจาติ กสฺมา นามํ สาเวติ? เถรญฺหิ เกจิ สญฺชานนฺติ, เกจิ น สญฺชานนฺติ. ตตฺถ เถโร จินฺเตสิ "เย มํ อชานนฺตา `โก เอส ปณฺฑรสีโส โอภคฺโค โคปานสิวงฺโก มหลฺลโก สตฺถารา สทฺธึ ปฏิสนฺถารํ กโรตี'ติ จิตฺตํ ปทูเสสฺสนฺติ, เต อปายปูรกา ภวิสฺสนฺติ. เย ปน มํ ชานนฺตา `ทสสหสฺสจกฺกวาเฬ สตฺถา วิย ปญฺญาโต ปากโฏ มหาสาวโก'ติ จิตฺตํ ปสาเทสฺสนฺติ, เต สคฺคูปคา ภวิสฺสนฺตี"ติ สตฺตานํ อปายมคฺคํ ปิทหิตฺวา สคฺคมคฺคํ วิวรนฺโต นามํ สาเวติ.

พุทฺธานุพุทฺโธติ พุทฺโธ ปฐมํ ๒- จตฺตาริ สจฺจานิ พุชฺฌิ, ปจฺฉา เถโร, ตสฺมา พุทฺธานุพุทฺโธติ วุจฺจติ. ติพฺพนิกฺกโมติ พาฬฺหวิริโย. วิเวกานนฺติ ติณฺณํ วิเวกานํ. เตวิชฺโช, เจโตปริยายโกวิโทติ ฉสุ อภิญฺญาสุ จตสฺโส วทติ. อิตรา เทฺว กิญฺจาปิ น วุตฺตา, เถโร ปน ฉฬภิญฺโญว. อิมิสฺสา จ คาถาย ปริโยสาเน ปริสา สนฺนิสีทิ. ปริสาย สนฺนิสินฺนภาวํ ญตฺวา เถโร สตฺถารา สทฺธึ ปฏิสนฺถารํ กตฺวา "ปริกฺขีณา เม ภนฺเต อายุสงฺขารา, ปรินิพฺพายิสฺสามี"ติ ปรินิพฺพานกาลํ อนุชานาเปสิ. กตฺถ ปรินิพฺพายิสฺสสิ โกณฺฑญฺญาติ. อุปฏฺฐาเกหิ เม ภนฺเต หตฺถินาเคหิ ทุกฺกรํ กตํ, เตสํ สนฺติเกติ. สตฺถา อนุชานิ.

เถโร ทสพลํ ปทกฺขิณํ กตฺวา "ปุพฺพํ ตมฺเม ภนฺเต ปฐมทสฺสนํ, อิทํ ปจฺฉิมทสฺสนนฺ"ติ ปริเทวนฺเต มหาชเน สตฺถารํ วนฺทิตฺวา นิกฺขมิตฺวา ทฺวารโกฏฺฐเก ฐิโต "มา โสจิตฺถ มา ปริเทวิตฺถ, พุทฺธา วา โหนฺตุ พุทฺธสาวกา วา, อุปฺปนฺนา สงฺขารา อภิชฺชนกา นาม นตฺถี"ติ มหาชนํ โอวทิตฺวา ปสฺสนฺตสฺเสว มหาชนสฺส เวหาสํ อพฺภุคฺคมฺม มนฺทากินิตีเร โอตริตฺวา