@๗ สี. สุวณฺณคฺฆิกํ, ฉ.ม. สุวณฺณคฺฆนิกํ ขิปิตุกามา โหนฺติ, เตสํ เสตมุขํ นีโลทรํ สุรตฺตหตฺถปาทํ มหาสีสํ ปชฺชลิตเนตฺตํ เภรวํ วา อตฺตภาวํ นิมฺมินิตฺวา ทสฺเสนฺติ, เภรวํ สทฺทํ สาเวนฺติ, ๑- กเถนฺตานํเยว วา มุเข หตฺถํ ปกฺขิปิตฺวา หทยํ มทฺทนฺติ, เตน เต สตฺตา อุมฺมตฺตกา โหนฺติ ขิตฺตจิตฺตา. ตํ สนฺธาเยวมาห. ปารคงฺคายาติ ทฺวีสุ ปาเทสุ คเหตฺวา ตํ อาวิชฺฌิตฺวา ๒- ยถา น ปุนาคจฺฉสิ, เอวํ ปารํ วา เต ๓- คงฺคาย ขิปิสฺสามีติ วทติ. สเทวเกติอาทิ วุตฺตตฺถเมว. ปุจฺฉ ยทากงฺขสีติ ยงฺกิญฺจิ อากงฺขสิ, ตํ สพฺพํ ปุจฺฉ, อเสสํ เต พฺยากริสฺสามีติ สพฺพญฺญูปวารณํ ปวาเรติ.
กุโตนิทานาติ กึนิทานา, กึปจฺจยาติ อตฺโถ. กุมารกา ธงฺกมิโวสฺสชฺชนฺตีติ ยถา กุมารกา กากํ คเหตฺวา โอสฺสชฺชนฺติ ขิปนฺติ, เอวํ ปาปวิตกฺกา กุโต สมุฏฺฐาย จิตฺตํ โอสฺสชฺชนฺตีติ ปุจฺฉติ.
อิโตนิทานาติ อยํ อตฺตภาโว นิทานํ เอเตสนฺติ อิโตนิทานา. อิโตชาติ อิโต อตฺตภาวโต ชาตา. อิโต สมุฏฺฐาย มโนวิตกฺกาติ ยถา ทีฆสุตฺตเกน ปาเท พนฺธํ กากํ กุมารกา ตสฺส สุตฺตกปริยนฺตํ องฺคุลิยํ เวเฐตฺวา โอสฺสชฺชนฺติ, โส ทูรํ คนฺตฺวาปิ ปุน เตสํ ปาทมูเลเยว ปตติ, เอวเมว อิโต อตฺตภาวโต สมุฏฺฐาย ปาปวิตกฺกา จิตฺตํ โอสฺสชฺชนฺติ.
เสฺนหชาติ ตณฺหาสิเนหโต ชาตา. อตฺตสมฺภูตาติ อตฺตนิ สมฺภูตา. นิโคฺรธสฺเสว ขนฺธชาติ นิโคฺรธขนฺธชาตา ปาโรหา วิย. ปุถูติ พหู อเนกปฺปการา ปาปวิตกฺกา ตํสมฺปยุตฺตกิเลสา จ. วิสตฺตาติ สตฺตา ๔- ลคฺคา ลคฺคิตา. กาเมสูติ วตฺถุกาเมสุ. มาลุวาว วิตตา วเนติ ยถา วเน มาลุวา ลตา ยํ รุกฺขํ นิสฺสาย ชายติ, ตํ มูลโต ยาว อคฺคา, อคฺคโต ยาว มูลา ปุนปฺปุนํ สํสิพฺพิตฺวา อชฺโฌตฺถริตฺวา โอตฺถตา วิตฺถตา ๕- ติฏฺฐติ. เอวํ วตฺถุกาเมสุ ปุถู กิเลสกามา วิสตฺตา, ปุถู วา สตฺตา เตหิ กิเลสกาเมหิ วตฺถุกาเมสุ วิสตฺตา. เย นํ ปชานนฺตีติ เย จ ๖- "อตฺตสมฺภูตา"ติ เอตฺถ วุตฺตอตฺตภาวํ ชานนฺติ.