@๖ ฉ.ม., อิ. ชานาเปติ ๗ อิ. ลหุํ วิกฺกิณียติ วิกฺกิณาติ ปกฺกมติ. อนาถปิณฺฑิโกปิ ตเถว กโรติ. สฺวายํ ตทาปิ เตเนว กรณีเยน อคมาสิ. ตํ สนฺธาเยตํ วุตฺตํ.

ตํทิวสํ ปน ราชคหเสฏฺฐี โยชนมตฺเต ฐิเตน อนาถปิณฺฑิเกน อาคตภาวชานนตฺถํ เปสิตํ ปณฺณํ น สุณิ. ธมฺมสฺสวนตฺถาย วิหารํ อคมาสิ. โส ธมฺมกถํ สุตฺวา สฺวาตนาย พุทฺธปฺปมุขํ ภิกฺขุสํฆํ นิมนฺเตตฺวา อตฺตโน ฆเร อุทฺธนขนาปนทารุผาลนาทีนิ ๑- กาเรสิ. อนาถปิณฺฑิโกปิ "อิทานิ มยฺหํ ปจฺจุคฺคมนํ กริสฺสติ, อิทานิ กริสฺสตี"ติ ฆรทฺวาเรปิ ปจฺจุคฺคมนํ อลภิตฺวา อนฺโต ฆรํ ปวิฏฺโฐ. ปฏิสนฺถารํปิ น พหุํ อลตฺถ. "กึ มหาเสฏฺฐี กุลทารกรูปานํ. ๒- นสิ มคฺเค กิลมนฺโต"ติ ๓- เอตฺตโกว ปฏิสนฺถาโร อโหสิ, โส ตสฺส มหาพฺยาปารํ ทิสฺวา "กินฺนุ เต คหปติ อาวาโห วา ภวิสฺสตี"ติ ขนฺธเก ๔- อาคตนเยน กถํ ปวตฺเตตฺวา ตสฺส มุขโต พุทฺธสทฺทํ สุตฺวา ปญฺจวณฺณํ ปีตึ ปฏิลภิ. สา ตสฺส สีเส อุฏฺฐหิตฺวา ๕- ยาว ปาทปิฏฺฐิยา, ปาทปิฏฺฐิยา อุฏฺฐาย ยาว สีสา คจฺฉติ, อุภโต อุฏฺฐาย โอสรติ, มชฺเฌ อุฏฺฐาย อุภโต คจฺฉติ. โส ปีติยา นิรนฺตรํ ผุฏฺโฐ "พุทฺโธติ ตฺวํ คหปติ วทสิ, ๖- พุทฺโธตาหํ คหปติ วทามี"ติ เอวํ ติกฺขตฺตุํ ปุจฺฉิตฺวา "โฆโสปิ โข เอโส ทุลฺลโภ โลกสฺมึ ยทิทํ พุทฺโธ"ติ อาห. อิทํ สนฺธาย วุตฺตํ "อสฺโสสิ โข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ พุทฺโธ กิร โลเก อุปฺปนฺโน"ติ.

เอตทโหสิ อกาโล โข อชฺชาติ โส ตํ ๗- เสฏฺฐึ ปุจฺฉิ "กุหึ คหปติ สตฺถา วิหรตี"ติ. อถสฺส โส "พุทฺธา นาม ทุราสทา อาสีวิสสทิสา โหนฺติ, สตฺถา สีวถิกายํ ๘- วสติ, น สกฺกา ตตฺถ ตุมฺหาทิเสหิ อิมาย เวลาย คนฺตุนฺ"ติ อาจิกฺขิ. อถสฺส เอตํ อโหสิ. พุทฺธคตาย สติยา นิปชฺชีติ ตํทิวสํ กิรสฺส ภณฺฑสกเฏสุ วา อุปฏฺฐาเกสุ วา จิตฺตมฺปิ น อุปฺปชฺชิ, สายมาสํปิ น อกาสิ, สตฺตภูมิกํ ปน ปาสาทํ อารุยฺห สุปญฺญตฺตาลงฺกตวรสยเน "พุทฺโธ พุทฺโธ"ติ สชฺฌายํ กโรนฺโตว นิปชฺชิตฺวา นิทฺทํ โอกฺกมิ, เตน วุตฺตํ "พุทฺธคตาย สติยา นิปชฺชี"ติ.