@๔ ม. ปสฺสิสฺสามาติ ๕ ฉ.ม., อิ. ปญฺหาติ ๖ ฉ.ม., อิ. เอวเมเต ปริจฺจตฺตลาภนฺตราโย วา ชีวิตนฺตราโย วา สพฺพญฺญุตญาณพฺยามปฺปภานํ ปฏิฆาโต ๑- วา น สกฺกา เกนจิ กาตุํ, ตสฺมา นํ โลเก อสาธารณํ พุทฺธานุภาวํ ทสฺเสนฺโต น ขฺวาหนฺตํ อาวุโส ปสฺสามิ สเทวเก โลเกติอาทิมาห.

เอวํ ภควา ตสฺส พาธนจิตฺตํ ปฏิเสเธตฺวา ปญฺหาปุจฺฉเน อุสฺสาหํ ชเนนฺโต อาห อปิจ ตฺวํ อาวุโส ปุจฺฉ, ยทากงฺขสีติ. ตสฺสตฺโถ:- ปุจฺฉ, ยทิ อากงฺขสิ, น เม ปญฺหาวิสฺสชฺชเน ภาโร อตฺถิ. อถวา ปุจฺฉ ยํ อากงฺขสิ, สพฺพนฺตํ เต ๒- วิสฺสชฺเชสฺสามีติ สพฺพญฺญูปวารณํ ปวาเรติ ๓- อสาธารณํ ปจฺเจกพุทฺธอคฺคสาวกมหาสาวเกหิ. เอวํ ภควตา สพฺพญฺญูปวารณาย ปวาริตาย อถโข อาฬวโก ยกฺโข ภควนฺตํ คาถาย อชฺฌภาสีติ.

ตตฺถ กึสูธ วิตฺตนฺติ กึสุ อิธ วิตฺตํ. วิตฺตนฺติ ธนํ. ตํ หิ ปีติสงฺขาตํ วิตฺตึ กโรติ, ตสฺมา "วิตฺตนฺ"ติ วุจฺจติ. สุจิณฺณนฺติ สุกตํ. สุขนฺติ กายิกเจตสิกํ สาตํ. อาวหาตีติ อาวหติ อาเนติ เทติ อปฺเปติ. หเวอิติ ทฬฺหตฺเถ นิปาโต. สาทุตรนฺติ อติสเยน สาทุ. "สาธุตรนฺ"ติปิ ปาโฐ. รสานนฺติ รสสญฺญิตานํ ธมฺมานํ. กถนฺติ เกน ปกาเรน. กถํชีวิโน ชีวิตํ กถํชีวีชีวิตํ. ๔- คาถาพนฺธสุขตฺถํ ปน สานุนาสิกํ วุจฺจติ. กถํชีวีชีวิตนฺติ วา ปาโฐ, ตสฺส "ชีวนฺตานํ กถํชีวินฺ"ติ อตฺโถ. เอวํ อิมาย คาถาย "กึสุ อิธ โลเก ปุริสสฺส วิตฺตํ เสฏฺฐํ, กึสุ สุจิณฺณํ สุขมาวหาติ, ๕- กึสุ หเว สาธุตรํ รสานํ, กถํชีวีชีวิตํ เสฏฺฐมาหู"ติ ๕- อิเม จตฺตาโร ปเญฺห ปุจฺฉิ.

อถสฺส ภควา กสฺสปทสพเลน วิสฺสชฺชิตนเยเนว วิสฺสชฺเชนฺโต อิมํ คาถมาห สทฺธีธ วิตฺตนฺติ. ตตฺถ ยถา หิรญฺญสุวณฺณาทิวิตฺตํ อุปโภคสุขํ อาวหติ, ขุปฺปิปาสาทิทุกฺขํ ปฏิพาหติ, ทาฬิทฺทิยํ วูปสเมติ, มุตฺตาทิรตนปฏิลาภเหตุ โหติ, โลกสนฺตตึ จ อาวหติ, เอวํ โลกิยโลกุตฺตรา สทฺธาปิ ยถาสมฺภวํ โลกิยโลกุตฺตรํ วิปากสุขมาวหติ, สทฺธาธุเรน ปฏิปนฺนานํ ชาติชราทิทุกฺขํ ปฏิพาหติ, คุณทาฬิทฺทิยํ วูปสเมติ, สติสมฺโพชฺฌงฺคาทิรตนปฏิลาภเหตุ โหติ.

เล่มที่ ๑๕ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค๖๓๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๒. อาฬวกสูตร”