@๕-๕ ฉ.ม. ทิสฺวา นนฺทตีติ "นนฺทติ ปุตฺเตหิ ปุตฺติมา"ติ, อิทิสฺวา นนฺทตีติ ตํ

@สนฺธาย นนฺทติปุตฺเตหิ ปุตฺติมาติ. ๖ ฉ.ม., อิ. โคสามิโกปิ ๗ ฉ.ม. สมฺปนฺนํ คาโว นิสฺสาย ปญฺจโครสสมฺปตฺตึ อนุภวมาโน โคหิ นนฺทติ. อุปธี หิ นรสฺส นนฺทนาติ เอตฺถ อุปธีติ จตฺตาโร อุปธี กามูปธิ ขนฺธูปธิ กิเลสูปธิ อภิสงฺขารูปธีติ. กามาปิ หิ "ยํ ปญฺจ กามคุเณ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ, อยํ กามานํ อสฺสาโท"ติ ๑- เอวํ วุตฺตสฺส สุขสฺส อธิฏฺฐานภาวโต "อุปธิยติ เอตฺถ สุขนฺ"ติ อิมินา วจนฏฺเฐน อุปธีติ วุจฺจติ. ขนฺธาปิ ขนฺธมูลกสฺส ทุกฺขสฺส อธิฏฺฐานภาวโต, กิเลสาปิ อปายทุกฺขสฺส อธิฏฺฐานภาวโต, อภิสงฺขาราปิ ภวทุกฺขสฺสอธิฏฺฐานภาวโตติ. อิธ ปน กามูปธิ อธิปฺเปโต. ปญฺจ หิ กามคุณา เตภูมิกาทิปาสาทอุฬารสยนวตฺถาลงฺการนาฏกปริวาราทิวเสน ๒- ปจฺจุปฏฺฐิตา ปีติโสมนสฺสํ อุปสํหรมานา นรํ นนฺทยนฺติ. ตสฺมา ยถา ปุตฺตา จ คาโว จ, เอวํ อิเมปิ อุปธี หิ นรสฺส นนฺทนาติ เวทิตพฺพา. น หิ โส นนฺทติ โย นิรูปธีติ โย นิรูปธิ ๓- กามคุณสมฺปตฺติรหิโต ทลิทฺโท ทุลฺลภฆาสจฺฉาทโน, น หิ โส นนฺทติ. เอวรูโป มนุสฺสเปโต จ มนุสฺสเนรยิโก จ กึ นนฺทิสฺสติ ภควาติ อาห.

อิทํ สุตฺวา สตฺถา จินฺเตสิ:- "อยํ เทวตา โสกวตฺถุเมว นนฺทนาวตฺถุํ ๔- กโรติ, โสกวตฺถุภาวมสฺสา ทีปิสฺสามี"ติ ผเลน ผลํ ปาเตนฺโต วิย ตาเยว อุปมาย ตสฺสา วาทํ ภินฺทนฺโต ตเมว คาถํ ปริวตฺเตตฺวา โสจตีติ อาห. ตตฺถ โสจติ ปุตฺเตหีติ วิเทสคมนาทิวเสน ปุตฺเตสุ นฏฺเฐสุปิ นสฺสนฺเตสุปิ อิทานิ นสฺสิสฺสนฺตีต นาสสงฺกีปิ โสจติ, ตถา มเตสุปิ มรนฺเตสุปิ โจราทิราชปุริเสหิ ๕- คหิเตสุ วา ปจฺจตฺถิกานํ หตฺถํ อุปคเตสุ วา มรณสงฺกีปิ หุตฺวา โสจติ, รุกฺขปพฺพตาทีหิ ปติตฺวา หตฺถปาทาทีนํ เภทวเสน ภินฺเนสุปิ ภิชฺชนฺเตสุปิ เภทสงฺกีปิ หุตฺวา โสจติ. ยถา จ ปุตฺเตหิ ปุตฺติมา, โคมิโกปิ ๖- ตเถว นวหากาเรหิ โคหิ โสจติ. อุปธี หิ นรสฺส โสจนาติ ยถา จ ปุตฺตคาโว, ๗- เอวํ ปญฺจ กามคุณูปธีปิ ๘- :-

"ตสฺส เจ กามยมานสฺส ๙- ฉนฺทชาตสฺส ชนฺตุโน