๓. อุปเนยยสูตร

3. Upanīyasuttavaṇṇanā

[3] Tatiye upanīyatīti parikkhīyati nirujjhati, upagacchati vā, anupubbena maraṇaṃ upetīti attho. Yathā vā gopālena gogaṇo nīyati, evaṃ jarāya maraṇasantikaṃ upanīyatīti attho. Jīvitanti jīvitindriyaṃ. Appanti parittaṃ thokaṃ. Tassa dvīhākārehi parittatā veditabbā sarasaparittatāya ca khaṇaparittatāya ca. Sarasaparittatāyapi hi "yo bhikkhave ciraṃ jīvati, so vassasataṃ appaṃ vā bhiyyo"ti vacanato parittaṃ. Khaṇaparittatāyapi. Paramatthato hi atiparitto sattānaṃ jīvitakkhaṇo ekacittappavattimattoyeva. Yathā nāma rathacakkaṃ pavattamānaṃpi ekeneva nemippadesena pavattati, tiṭṭhamānaṃpi ekeneva tiṭṭhati, evameva ekacittakkhaṇikaṃ sattānaṃ jīvitaṃ, tasmiṃ citte niruddhamatte satto niruddhoti vuccati. Yathāha:-

atīte cittakkhaṇe jīvittha na jīvati na jīvissati, anāgate cittakkhaṇe na jīvittha na jīvati jīvissati, paccuppanne cittakkhaṇe jīvati na jīvittha na jīvissati.

Jīvitaṃ attabhāvo ca sukhadukkhā ca kevalā

เล่มที่ ๑๕ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค๔๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อุปเนยยสูตร”