@pavayha pavayhāhaṃ* ānanda vakkhāmi, Sikkhākāmā, tesaṃ suviññeyyaṃ katvā ākaṅkheyyasuttādisadisaṃ dhammaṃ deseti, "abhirama tissa, abhirama tissa, ahamovādena ahamanuggahena ahamanusāsaniyā"ti ca ne samassāseti. Ayaṃ anuggahamukhena desanā.

Ayaṃ pana devaputto mānatthaddho paṇḍitamānī, evaṃ kirassa ahosi:- ahaṃ oghaṃ jānāmi, tathāgatassa oghatiṇṇabhāvaṃ jānāmi, "iminā pana kāraṇena tiṇṇo"ti ettakamattaṃ na jānāmi. Iti mayhaṃ ñātameva bahuṃ, appaṃ aññātaṃ, tamahaṃ kathitamattameva jānissāmi. Kiṃ hi nāma taṃ bhagavā vadeyya, yassāhaṃ atthaṃ na jāneyyan"ti. Atha satthā "ayaṃ kiliṭṭhavatthaṃ viya raṅgajātaṃ abhabbo imaṃ mānaṃ appahāya desanaṃ sampaṭicchituṃ, mānaniggahaṃ tāvassa katvā puna nīcacittena pucchantassa pakāsessāmī"ti paṭicchannaṃ katvā pañhaṃ kathesi. Sopi nīhatamāno ahosi, sā cassa nīhatamānatā uttaripañhapucchaneneva veditabbā. Tassa pana pañhapucchanassa ayamattho:- kathaṃ pana tvaṃ mārisa appatiṭṭhaṃ anāyūhaṃ oghamatari, yathāhaṃ jānāmi, evamme kathehīti.

Athassa bhagavā kathento yadāsvāhantiādimāha. Tattha yadāsvāhanti yasmiṃ kāle ahaṃ. Sukāro nipātamattaṃ. Yathā ca ettha, evaṃ sabbapadesu. Saṃsīdāmīti paṭicchannaṃ katvā ataranto tattheva osīdāmi. Nibbuyhāmīti ṭhātuṃ asakkonto ativattāmi. Iti ṭhāne ca vāyāme ca dosaṃ disvā atiṭṭhanto avāyamanto oghamatarinti evaṃ bhagavatā pañho kathito. Devatāyapi paṭividdho, na pana pākaṭo, tassa pākaṭakaraṇatthaṃ satta dukā dassitā. Kilesavasena hi santiṭṭhanto saṃsīdati nāma, abhisaṅkhāravasena āyūhanto nibbuyhati nāma. Taṇhādiṭṭhīhi vā santiṭṭhanto saṃsīdati nāma, avasesakilesānañceva abhisaṅkhārānañca vasena āyūhanto nibbuyhati nāma. Taṇhāvasena vā santiṭṭhanto saṃsīdati nāma, diṭṭhivasena āyūhanto nibbuyhati nāma, sassatadiṭṭhiyā vā santiṭṭhanto saṃsīdati nāma, ucchedadiṭṭhiyā āyūhanto nibbuyhati nāma. Olīyanābhinivesā hi bhavadiṭṭhi, atidhāvanābhinivesā vibhavadiṭṭhi. Līnavasena vā santiṭṭhanto saṃsīdati nāma,

เล่มที่ ๑๕ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค๔๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. โอฆตรณสูตร”