Atha naṃ bhagavā appaṃ hi etantiādimāha. Tattha etanti yaṃ tvaṃ idha tava āyuṃ "dīghan"ti maññasi, etaṃ appaṃ parittakaṃ. Sataṃ sahassānaṃ nirabbudānanti nirabbudagaṇanāya satasahassanirabbudānaṃ. Āyuṃ pajānāmīti "idāni tava avasiṭṭhaṃ ettakaṃ āyun"ti ahaṃ jānāmi. Anantadassī bhagavāhamasmīti bhagavā tumhe "ahaṃ anantadassī jātiādīni upātivatto"ti vadatha. Kiṃ me purāṇanti

Yamahaṃ vijaññāti yaṃ ahaṃ tayā kathitaṃ jāneyyaṃ, tamme ācikkhāti vadati.

Idānissa ācikkhanto bhagavā yaṃ tvaṃ apāyesītiādimāha. Tatrāyaṃ adhippāyo:- pubbe kiresa kulaghare nibbattitvā kāmesu ādīnavaṃ disvā "jātijarāmaraṇassa antaṃ karissāmī"ti nikkhamma isipabbajjaṃ pabbajitvā samāpattiyo nibbattetvā abhiññāpādakajjhānassa lābhī hutvā gaṅgātīre paṇṇasālaṃ kāretvā jhānaratiyā vītināmeti. Tadā ca kālena kālaṃ satthavāhā pañcahi sakaṭasatehi marukantāraṃ paṭipajjanti. Marukantāre pana divā na sakkā gantuṃ, rattiṃ pana gamanaṃ hoti. Atha purimasakaṭassa aggayuge yuttabalibaddā gacchantā gacchantā nivattitvā āgatamaggābhimukhāva ahesuṃ, sabbasakaṭāni tatheva nivattitvā aruṇe uggate nivattabhāvaṃ jāniṃsu. Tesañca tadā kantāraṃ atikkamanadivaso ahosi, sabbaṃ dārūdakaṃ parikkhīṇaṃ. Tasmā "natthidāni amhākaṃ jīvitan"ti cintetvā goṇe cakkesu bandhitvā manussā sakaṭacchāyaṃ pavisitvā nipajjiṃsu.

Tāpasopi kālasseva paṇṇasālato nikkhamitvā paṇṇasāladvāre nisinno gaṅgaṃ olokayamāno addasa gaṅgaṃ mahatā udakoghena pūriyamānaṃ pavattitaṃ maṇikkhandhaṃ viya āgacchantaṃ, disvā cintesi "atthi nu kho imasmiṃ loke evarūpassa madhurodakassa alābhena kilamānā sattā"ti. So evaṃ āvajjento marukantāre taṃ satthaṃ disvā "ime sattā mā nassantū"ti "ito cito ca mahāudakakkhandho chijjitvā marukantāre satthābhimukho gacchatū"ti abhiññācittena adhiṭṭhāsi. Saha cittuppādena mātikāruḷhaṃ viya udakaṃ tattha agamāsi. Manussā udakasaddena vuṭṭhāya udakaṃ disvā haṭṭhatuṭṭhā nhāyitvā pivitvā goṇepi pāyetvā sotthinā icchitaṭṭhānaṃ agamaṃsu. Satthā taṃ brahmuno pubbakammaṃ dassento paṭhamaṃ gāthamāha. Tattha apāyesīti pāyesi. akāro nipātamattaṃ. Ghammanīti gimhe. Sampareteti gimhātapena phuṭṭhe anugate.

เล่มที่ ๑๕ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค๔๔๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. พกสูตร”