Rattiyā sudaṃ tikkhattuṃ uṭṭhāsi pabhātanti maññamānoti paṭhamayāme tāva vītivatte uṭṭhāya buddhaṃ anussari, athassa balavappasādo udapādi, pītiāloko ahosi, sabbaṃ tamaṃ vigacchi, dīpasahassujjalanaṃ viya canduṭṭhānaṃ suriyuṭṭhānaṃ viya ca jātaṃ. So "pamādaṃ āpannomhi, vañcitomhi, suriyo uggato"ti uṭṭhāya ākāsatale ṭhitaṃ candaṃ oloketvā "ekova yāmo gato, aññe dve atthī"ti puna pavisitvā nipajji. Etenupāyena majjhimayāmāvasānepīti tikkhattuṃ uṭṭhāsi. Pacchimayāmāvasāne pana balavapaccūseyeva uṭṭhāya ākāsatalaṃ āgantvā mahādvārābhimukhova ahosi, sattabhūmikadvāraṃ sayameva vivaṭaṃ ahosi. So pāsādā oruyha antarāvīthiṃ paṭipajji.

Vivariṃsūti "ayaṃ mahāseṭṭhī `buddhupaṭṭhānaṃ gamissāmī'ti nikkhanto, paṭhamadassaneneva sotāpattiphale patiṭṭhāya tiṇṇaṃ ratanānaṃ aggupaṭṭhāko hutvā asadisaṃ saṃghārāmaṃ katvā cātuddisassa ariyagaṇassa anāvaṭadvāro bhavissati, na yuttamassa dvāraṃ pidahitun"ti cintetvā vivariṃsu. Antaradhāyīti rājagahaṃ kira ākiṇṇamanussaṃ antonagare nava koṭiyo, bahinagare navāti taṃ upanissāya aṭṭhārasa manussakoṭiyo vasanti. Avelāya matamanusse bahi nīharituṃ asakkontā aṭṭālake ṭhatvā bahidvāre khipanti. Mahāseṭṭhī nagarato bahi nikkhantamattova allasarīraṃ pādena akkami, aparaṃpi piṭṭhipādena pahari. Makkhikā uppatitvā parikiriṃsu. Duggandho nāsapuṭaṃ abhihani. Buddhappasādo tanuttaṃ gato. Tenassa āloko antaradhāyi. Andhakāro pāturahosi. Saddamanussāvesīti "seṭṭhissa ussāhaṃ janessāmī"ti suvaṇṇakiṃkiṇikaṃ ghaṭento viya madhurassarena saddaṃ anussāvesi.

Sataṃ kaññāsahassānīti purimapadānipi imināva sahassapadena saddhiṃ sambandhāni tatheva hi sataṃ kaññāsahassāni, sataṃ sahassāni hatthī sataṃ sahassāni, assā sataṃ sahassāni rathāti ayamettha attho. Iti ekekasatasahassameva dīpitaṃ. Padavītihārassāti padavītihāro nāma samagamane dvinnaṃ pādānaṃ antare