Evaṃ vutte yakkho yena saṃsayena aññe puccheyya, tassa pahīnattā kathaṃ nu dāni puccheyyaṃ, puthū samaṇabrāhmaṇeti vatvā yepissa apucchanakāraṇaṃ na jānanti, tepi jānāpento yohaṃ ajja pajānāmi, yo attho samparāyikoti āha. Tattha ajjāti ajjādikaṃ katvāti adhippāyo. Pajānāmīti yathāvuttena pakārena jānāmi. Yo atthoti ettāvatā "sussūsaṃ labhate paññan"tiādinā nayena vuttaṃ diṭṭhadhammikaṃ dasseti. Samparāyikoti iminā "yassete caturo dhammā"ti vuttaṃ pecca sokābhāvakaraṃ samparāyikaṃ. Atthoti ca kāraṇassetaṃ

@4 cha.Ma., i. ajjādiṃ 5 cha.Ma. sokābhāvakāraṇaṃ Adhivacanaṃ. Ayañhi atthasaddo "sātthaṃ sabyañjanan"ti evamādīsu pāṭhatthe vattati. "attho me gahapati hiraññasuvaṇṇenā"tiādīsu vikkhaṇe. "hoti sīlavataṃ attho"tiādīsu vuḍḍhimhi. "bahujano bhajate atthahetū"tiādīsu dhane. "ubhinnamatthaṃ caratī"tiādisu hite. "atthe jāte ca paṇḍitan"tiādīsu kāraṇe. Idha pana kāraṇe. Tasmā yaṃ paññādilābhādīnaṃ kāraṇaṃ diṭṭhadhammikaṃ, yañca pecca sokābhāvassa kāraṇaṃ samparāyikaṃ, taṃ yohaṃ ajja bhagavatā vuttanayena sāmaṃyeva pajānāmi, so kathaṃ nu dāni puccheyyaṃ puthū samaṇabrāhmaṇeti evamettha saṅkhepato attho veditabbo.

Evaṃ yakkho "pajānāmi yo attho samparāyiko"ti vatvā tassa ñāṇassa bhagavaṃmūlakattaṃ dassento atthāya vata me buddhoti āha. Tattha atthāyāti hitāya vuḍḍhiyā vā. Yattha dinnaṃ madapphalanti "yassete caturo dhammā"ti ettha vuttacāgena yattha dinnaṃ mahapphalaṃ, taṃ aggadakkhiṇeyyaṃ buddhaṃ pajānāmīti attho. Keci pana "saṃghaṃ sandhāya evamāhā"ti bhaṇanti.

เล่มที่ ๑๕ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค๖๕๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๒. อาฬวกสูตร”