@4 cha.Ma., i. palobhessāmi 5 Ma. obhaggavibhaggena 6 Sī. ñāyare

@7 cha.Ma. vavatthānābhāvato Majjhantikādīnaṃ aññatarasmiṃpi. Dehanikkhepanaṃpi "idheva miyyamānānaṃ dehena patitabbaṃ, na aññatthā"ti evaṃ vavatthānābhāvato animittaṃ. Antogāme jātānañhi bahi gāmepi attabhāvo patati, bahigāmepi jātānaṃ antogāmepi. Tathā thalajānaṃ jale, jalajānaṃ thaleti anekappakārato vitthāretabbaṃ. Gatipi "ito cutena idha nibbattitabban"ti evaṃ vavatthānābhāvato animittā. Devalokato hi cutā manussesupi nibbattanti, manussalokato cutā devalokādīnaṃ yattha katthaci nibbattantīti evaṃ yantayuttagoṇo viya gatipañcako loko samparivattati. Tasseva samparivattato "imasmiṃ nāma kāle maraṇaṃ bhavissatī"ti imaṃ maraṇassa kālaṃ vohaṃ na jānāmi.

Channo kālo na dissatīti ayaṃ kālo mayhaṃ paṭicchanno avibhūto na paññāyati. Tasmāti yasmā ayaṃ kālo paṭicchanno na paññāyati, tasmā pañca kāmaguṇe abhutvāva bhikkhāmi. Mā maṃ kālo upaccagāti ettha samaṇadhammakaraṇakālaṃ sandhāya "kālo"ti āha. Ayañhi samaṇadhammo nāma pacchime kāle tisso vayasīmā atikkantena obhaggena daṇḍaparāyanena pavedhamānena kāsasāsābhibhūtena na sakkā kātuṃ. Tadā hi na sakkā hoti icchiticchitaṃ buddhavacanaṃ vā uggaṇhituṃ, dhutaṅgaṃ vā paribhuñjituṃ, araññavāsaṃ vā vasituṃ, icchiticchitakkhaṇe samāpattiṃ vā samāpajjituṃ, padabhāṇasarabhaññadhammakathāanumodanādīni vā kātuṃ, taruṇayobbanakāle panetaṃ sabbaṃ sakkā kātunti ayaṃ samaṇadhammakaraṇakālo mā maṃ upaccagā, yāva maṃ nātikkamati, tāva kāme abhutvāva samaṇadhammaṃ karomīti āha.

Paṭhaviyaṃ patiṭṭhahitvāti sā kira devatā "ayaṃ bhikkhusamaṇadhammakaraṇassa kālaṃ nāma katheti, akālaṃ nāma katheti, sahetukaṃ katheti sānisaṃsan"ti ettāvatā ca there lajjaṃ paccupaṭṭhapetvā mahābrahmaṃ viya aggikkhandhaṃ viya ca naṃ maññamānā gāravajātā ākāsā oruyha paṭhaviyaṃ aṭṭhāsi, taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Kiñcāpi paṭhaviyaṃ ṭhitā, yena panatthena āgatā, punapi tameva gahetvā daharo tvantiādimāha. Tattha susūti taruṇo. Kāḷakesoti suṭṭhu kāḷakeso. Bhadrenāti bhaddakena.

เล่มที่ ๑๕ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค๙๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. สมิทธิสูตร”