สมณพราหมณ์ไม่รู้ชราและมรณะด้วยอำนาจทุกขสัจ ไม่รู้เหตุเกิดแห่งชราและมรณะด้วยอำนาจสมุทัยสัจว่า ชาติกับตัณหาเป็นเหตุเกิดแห่งชราและมรณะ ไม่รู้ความดับแห่งชราและมรณะด้วยอำนาจนิโรธสัจ ไม่รู้ปฏิปทาด้วยอำนาจมรรคสัจ ไม่รู้ชาติด้วยอำนาจทุกขสัจ ไม่รู้ชาติสมุทัยด้วยอำนาจสมุทัยสัจที่ว่า ภพกับตัณหาเป็นเหตุให้เกิดชาติ.

พึงประกอบสมุทัยกับตัณหาด้วยอาการอย่างนี้แล้ว ทราบเนื้อความด้วยอำนาจจตุสัจจะในทุกๆ บท.

สามัญญะและพรหมัญญะ ในคำว่า สามญฺญตฺตํ วา พฺรหฺมญฺญตฺตํ นี้ ได้แก่ อริยมรรค. อรรถของสามัญญะและพรหมัญญะทั้งสอง พึงทราบว่าอริยผล.

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสสัจจะทั้ง ๔ ในฐานะ ๑๑ อย่างไว้ในพระสูตรนี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบอรรถกถาปฐมสมณพราหมณสูตรที่ ๓